EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

XVI. YÜZYIL HABEŞ’İNDE HÂKİMİYET MESELESİ: FARKLI GÜÇLER, FARKLI ANLATILAR

Hava Önalan

Divan: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi · 03.08.2026 · 31 (61) · 220-252

DOI: 10.20519/divan.1667706 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Divan: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, online erschienen am 03.08.2026. Verfasst von Hava Önalan. Die Arbeit nennt 59 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

XVI. yüzyılda Osmanlı-Habeş mücadelesi, Osmanlı-Portekiz rekabetinin ve Kızıldeniz'deki güç dengelerinin önemli bir parçası haline gelmiştir. Osmanlılar, Kızıldeniz’in güvenliğini sağlamak, Hint Okyanusu ticaret yollarında nüfuzlarını artırmak ve bölgedeki Müslüman toplulukları korumak amacıyla Habeş topraklarına yönelmişlerdir. Bu doğrultuda, Özdemir Paşa’nın öncülüğünde Habeş Beylerbeyliği kurulmuş ve Osmanlı yönetimi bölgede kalıcı bir otorite tesis etmeye çalışmıştır. Ancak Osmanlı ilerleyişi zorlu coğrafi koşullar, yerel direniş ve özellikle Portekiz’in Habeş Krallığı’na sağladığı askerî ve lojistik destek nedeniyle sürekli engellerle karşılaşmıştır. Buna rağmen Osmanlılar; Sevakin, Massava ve Arkiko gibi Kızıldeniz limanlarında kalıcı varlık göstererek bölgesel dengeleri koruma çabalarını sürdürmüştür. Bu mücadele yalnızca askerî bir çatışma değil, aynı zamanda dinî ve siyasi boyutlarıyla bölgenin uzun vadeli kaderini şekillendiren bir süreç olmuştur. Osmanlıların Müslüman topluluklarla kurduğu ilişkiler ve Habeş Krallığı’nın Portekiz desteğini artırma çabaları, bölgesel güç mücadelesini daha da karmaşık hale getirmiştir. Bu çalışma, XVI. yüzyılda Habeş topraklarında meydana gelen mücadeleyi, Habeş beylerbeyleri ile Habeş kralları arasındaki rekabet ekseninde ele almayı amaçlamaktadır. Araştırma, yalnızca Osmanlı kaynaklarıyla sınırlı kalmayacak; özellikle söz konusu dönemde Habeş bölgesinde yoğun faaliyetlerde bulunan Portekizlilere ait kayıtlar da kullanılarak, literatürde Portekizce kaynakların kullanımındaki eksikliğin giderilmesi sağlanacaktır. Bu doğrultuda Osmanlı, Portekiz ve Habeş kaynakları birlikte değerlendirilerek, dönemin siyasi ve askerî gelişmeleri farklı perspektifler üzerinden ele alınacak ve daha kapsamlı, bütüncül bir analiz sunulacaktır. Çalışmanın literatüre temel katkısı, Osmanlı-Habeş ilişkilerinin yalnızca Osmanlı merkezli bir bakış açısıyla değil; Portekiz ve Habeş kaynaklarının sunduğu alternatif anlatılar ışığında da incelenmesidir. Özellikle Portekiz arşiv belgeleri ve kroniklerinin önceki çalışmalarda yeterince kullanılmamış olması ve Habeş krallarına ait kroniklere başvurularak mukayeseli bir anlatımın geliştirilmemiş olması, bölge tarihinin büyük ölçüde Osmanlı kaynakları çerçevesinde ele alınmasına yol açmıştır. Bu sebeple, XVI. yüzyılda Habeş coğrafyasının bir siyasi rekabet alanına dönüşmesinde Osmanlı Devleti, Portekiz Krallığı ve Habeş krallarının oynadığı roller karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelenecektir. Böylelikle, döneme ait farklı kaynaklarda yer alan anlatımlar arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulacaktır.

Zitieren

APA

Önalan, H. (2026). XVI. YÜZYIL HABEŞ’İNDE HÂKİMİYET MESELESİ: FARKLI GÜÇLER, FARKLI ANLATILAR. Divan: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, 31(61), 220-252. https://doi.org/10.20519/divan.1667706

Vancouver

Önalan H. XVI. YÜZYIL HABEŞ’İNDE HÂKİMİYET MESELESİ: FARKLI GÜÇLER, FARKLI ANLATILAR. Divan: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi. 2026;31(61):220-252. doi:10.20519/divan.1667706

BibTeX
@article{nalan2026,
  author = {Önalan, Hava},
  title = {XVI. YÜZYIL HABEŞ’İNDE HÂKİMİYET MESELESİ: FARKLI GÜÇLER, FARKLI ANLATILAR},
  journal = {Divan: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {31},
  number = {61},
  pages = {220--252},
  doi = {10.20519/divan.1667706}
}
Kostenlos starten →