EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Yüzyıl Sonra Sürrealizm: Sinemada Yeni Gerçeküstü Anlatılar

Doğuşcan Göker

SDÜ İFADE · 30.06.2026 · 8 (1) · 1-12

DOI: 10.70627/sduifade.1782890 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift SDÜ İFADE, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Doğuşcan Göker. Die Arbeit nennt 25 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Sürrealizm, Birinci Dünya Savaşı’nın yarattığı derin toplumsal travma ve rasyonalist ideolojilere duyulan güvensizlik ortamında, André Breton’un 1924 tarihli manifestosuyla teorik çerçevesini bulan devrimci bir sanat akımı olarak doğmuştur. Temellerini Sigmund Freud’un psikanaliz kuramlarından alan hareket, bilinçdışını, rüyaları ve saf psikolojik otomatizmi sanatsal yaratımın merkezine yerleştirerek hem bireysel hem de toplumsal özgürleşme projesi sunmuştur. Luis Buñuel ve Salvador Dalí'nin Endülüs Köpeği (1929) filmi, sinemanın rüya benzeri şok edici imgelerle izleyicinin bilinçdışına doğrudan ulaşma potansiyelini ortaya koyarak sürrealist sinemanın manifestosu haline gelmiştir. Akım, başlangıcındaki bu devrimci ve burjuva karşıtı kimliğiyle sanatı, toplumu dönüştürecek bir araç olarak konumlandırmıştır. 21. Yüzyıla gelindiğinde, sürrealizmin bu radikal potansiyelinin neoliberal kültür endüstrisi tarafından soğurulduğu görülmektedir. Bir zamanların yıkıcı imgeleri, günümüzde reklamcılıktan modaya, popüler kültürden sanat piyasasına kadar geniş bir alanda estetik bir tüketim nesnesine dönüşmüştür. Bu dönüşüme rağmen sürrealist estetik, sinemada gücünü ve geçerliliğini korumaktadır. Mulholland Yolu, Istakoz ve Ritüel gibi filmler, modern bireyin varoluşsal bunalımlarını, toplumsal yabancılaşmayı ve kimlik karmaşasını ifade etmek için sürrealizmin tekinsizlik, alegori ve rüya mantığı gibi araçlarını yeniden yorumlamaktadır. Bu makale, sürrealizmin tarihsel kökenlerinden başlayarak sinemadaki evrimini incelemekte, devrimci bir projeden metalaşmış bir estetiğe dönüşümünü ve çağdaş yönetmenler tarafından nasıl yeniden canlandırıldığını analiz etmektedir.

Zitieren

APA

Göker, D. (2026). Yüzyıl Sonra Sürrealizm: Sinemada Yeni Gerçeküstü Anlatılar. SDÜ İFADE, 8(1), 1-12. https://doi.org/10.70627/sduifade.1782890

Vancouver

Göker D. Yüzyıl Sonra Sürrealizm: Sinemada Yeni Gerçeküstü Anlatılar. SDÜ İFADE. 2026;8(1):1-12. doi:10.70627/sduifade.1782890

BibTeX
@article{Gker2026,
  author = {Göker, Doğuşcan},
  title = {Yüzyıl Sonra Sürrealizm: Sinemada Yeni Gerçeküstü Anlatılar},
  journal = {SDÜ İFADE},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {1},
  pages = {1--12},
  doi = {10.70627/sduifade.1782890}
}
Kostenlos starten →