EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Türkçe Söz Diziminin Sınırlılıkları

Nuh DOĞAN

Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 2021

DOI: 10.18506/anemon.1017658 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2021. Verfasst von Nuh DOĞAN. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Dillerin bir biçim oluşundan kaynaklanan doğal eksikliklerinin yanı sıra dillerin söz diziminden kaynaklanan ayrıca birtakım kısıtlıkları ve olanakları vardır. Dillerin dil-dışı gerçekliği anlatacak sonsuz ve eksiksiz imkânları yoktur. Dillerin söz diziminin belirli bir kapasitesi ve sınırlılıkları vardır. Bir dilin temel söz dizimsel yapıları söz diziminin kapasite ve sınırlılıklarının ne olduğunu ortaya koyabilmektedir. Söz dizimsel kapasite ve sınırlılıklar aynı zamanda belirli kısıtlar ve olanaklar da ön görür. Türkçenin söz dizimi yapıları incelendiğinde üç temel söz dizimsel kısıtlılığın olduğu anlaşılır. Bunlar (i) en az bir üye kısıtı, (ii) ikinci hâlin imkânsızlığı (ii) en fazla dört üye kısıtı şeklinde ifade edilebilir. Bu ksıtlar edilgenleştirme ve ettirgenleştirme gibi dil bilgisel süreçlerle zorlanır ve söz konusu kısıtlılıkların ön gördüğü söz dizimsel sınırlar aşılmaya çalışılır. Ancak Türkçenin söz dizimi bu girişimleri engeller. Söz diziminin kısıtlılıkları Türkçe’yi birden fazla anlamsal kategori için aynı söz dizimsel yapıları kullanmaya zorlar. Bu, farklı fiil şekillerinin aynı söz dizimsel yapıda aynı ya da yakın anlamda kullanılmasına, dolayısıyla Türkçede söz dizimsel karmaşıklığın ortaya çıkmasına yol açmıştır. Araştırmanın sonucunda söz dizimsel sınırlılıkların belirsizliklere neden olmakla birlikte kimi zaman yeni anlamsal okumalara imkân verdiği ve yeni anlamsal kategorilerinin ortaya çıkmasını sağladığı iddia edilmiştir.

Zitieren

APA

DOĞAN, N. (2021). Türkçe Söz Diziminin Sınırlılıkları. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.18506/anemon.1017658

Vancouver

DOĞAN N. Türkçe Söz Diziminin Sınırlılıkları. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021. doi:10.18506/anemon.1017658

BibTeX
@article{DOAN2021,
  author = {DOĞAN, Nuh},
  title = {Türkçe Söz Diziminin Sınırlılıkları},
  journal = {Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
  year = {2021},
  doi = {10.18506/anemon.1017658}
}
Kostenlos starten →