XIX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NDE KAPDAN DE PORTLUK KURUMU: SÜNNE LİMANI ÖRNEĞİ
Karadeniz İncelemeleri Dergisi · 02.05.2026 · 20 (40) · 83-108
DOI: 10.18220/kid.1942480 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Karadeniz İncelemeleri Dergisi, online erschienen am 02.05.2026. Verfasst von Fatma Kul. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
XIX. yüzyılda Osmanlı limanlarında faaliyet gösteren görevlilerden bir tanesi de kapdan de portlar’dır. Kaptan de portların kapitülasyonlara dayandırılan görev, yetki ve sorumlulukları, taraf devletler ile Osmanlı Devleti arasında birçok tartışmaya sebep olmuştur. Osmanlı bürokrasisi, özellikle Tuna havzasında yürütülen idarî düzenlemelerde, büyük devletlerin temsilcileri ile Osmanlı görevlileri arasında sık sık yetki ve nüfuz çatışmalarına sahne olmuştur. Tuna boğazlarının çıkışını kontrol eden Sünne gibi stratejik noktalarda görev yapan kapdan de portlar, tabi olduğu devletin temsilcileri olarak Osmanlı limanlarında faaliyette bulunmuşlardı. Limanların stratejik önemine bağlı olarak bu makama yapılacak atamalar, yalnızca idarî değil, aynı zamanda siyasî bir mesele hâline dönüşmüştür. Çünkü yabancı devletlerin temsilcileri olarak bu görevliler tabi oldukları devletlerin ticarî ve diplomatik nüfuzlarını artırmalarına olanak sağlamıştır. Bu durum, devletin limanlar üzerindeki doğrudan denetim yetkisini zayıflatmakta ve merkezî otorite açısından bir egemenlik sorunu doğurmuştur. Bu makalede genel olarak kapdan de portluk özel olarak ise Avrupa Tuna Komisyonu’nun kapdan de portluk üzerinden Sünne Boğazı’nda kurmaya çalıştığı hakimiyet ve bunun sonucunda Osmanlı Devleti ile yaşanan diplomatik problemler hakkında bilgi verilmeye çalışılacaktır.
Zitieren
APA
Kul, F. (2026). XIX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NDE KAPDAN DE PORTLUK KURUMU: SÜNNE LİMANI ÖRNEĞİ. Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 20(40), 83-108. https://doi.org/10.18220/kid.1942480
Vancouver
Kul F. XIX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NDE KAPDAN DE PORTLUK KURUMU: SÜNNE LİMANI ÖRNEĞİ. Karadeniz İncelemeleri Dergisi. 2026;20(40):83-108. doi:10.18220/kid.1942480
BibTeX
@article{Kul2026,
author = {Kul, Fatma},
title = {XIX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NDE KAPDAN DE PORTLUK KURUMU: SÜNNE LİMANI ÖRNEĞİ},
journal = {Karadeniz İncelemeleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {20},
number = {40},
pages = {83--108},
doi = {10.18220/kid.1942480}
}
EUVIMED