EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Osmanlı Devleti’nde Barut Tedariki Bürokrasisi: Selanik Baruthanesi Örneği (17. Yüzyıl)

Faruk Söylemez, Hülya Gözcü

Ankara Anadolu ve Rumeli Araştırmaları Dergisi · 30.07.2026 · 7 (1) · 315-339

DOI: 10.53838/ankarad.1916938 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Ankara Anadolu ve Rumeli Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.07.2026. Verfasst von Faruk Söylemez und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 1 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Osmanlı Devleti’nde bürokrasi siyasal yaşamın temel yapı taşlarından birisini oluşturmaktadır. Devlet yönetimi bürokratik kurumlar sayesinde merkezi ve mutlak bir nitelik kazanmıştır. Bu kurumlar devletin siyasi ve askeri nizamını, toprak yönetme şeklini, vergi sistemini belirleyerek devletin siyasi ve toplumsal yapısı üzerinde etkili olmuştur. Osmanlı Devleti’nin kurumları arasında yer alan baruthanelerde de belirli bir bürokrasi uygulanıyordu. Sefer ve savaş dönemlerinde Osmanlı ordusuna barut lazım olduğunda en yakın baruthane nazırına bir ferman gönderilerek gerekli olan barutun hazırlanması ve istenilen yere nakledilmesi emrediliyordu. Kalelere barut lazım olduğunda ise öncelikle merkeze arzuhal gönderiliyor, padişaha bir telhisle sunuluyor ve onaylanması hâlinde yine söz konusu kaleye en yakın olan baruthane nazırına bir emr-i şerif gönderiliyordu. Nitekim Rumeli tarafında yapılan seferlerde ordunun ve Selanik Baruthanesine yakın olan kalelerin barut ihtiyacı Selanik Baruthanesinden karşılanıyordu. Bu bağlamda Selanik Baruthanesine gönderilen emirlerde istenilen barutun teslim almaya gelen memura teslim edilmesi, teslim edildiğine dair senet alınıp verilmesi ve kadı huzurunda hüccet hazırlanması bildirilmekteydi. Hazırlanan hüccetin bir suretinin de gönderilen fermanın arkasına yazılması ve tekrar saltanat merkezine gönderilmesi emredilmekteydi. Yine barutun hammaddelerinin tedariki hususunda da emin ve mübaşir gibi görevliler tarafından çeşitli kayıtlar tutuluyor ve bu kayıtlar mevkûfat kaleminde hazırlanan mevkûfat defterlerine kaydediliyordu. Barut temini sırasında ortaya çıkan masraflar ise hazine tezkirelerine kaydediliyordu. Bu cümleden olarak bu çalışmada barut tedariki hususunda işleyen bürokrasi Selanik Baruthanesi temelinde ele alınarak ortaya koyulacaktır.

Zitieren

APA

Söylemez, F., & Gözcü, H. (2026). Osmanlı Devleti’nde Barut Tedariki Bürokrasisi: Selanik Baruthanesi Örneği (17. Yüzyıl). Ankara Anadolu ve Rumeli Araştırmaları Dergisi, 7(1), 315-339. https://doi.org/10.53838/ankarad.1916938

Vancouver

Söylemez F, Gözcü H. Osmanlı Devleti’nde Barut Tedariki Bürokrasisi: Selanik Baruthanesi Örneği (17. Yüzyıl). Ankara Anadolu ve Rumeli Araştırmaları Dergisi. 2026;7(1):315-339. doi:10.53838/ankarad.1916938

BibTeX
@article{Sylemez2026,
  author = {Söylemez, Faruk and Gözcü, Hülya},
  title = {Osmanlı Devleti’nde Barut Tedariki Bürokrasisi: Selanik Baruthanesi Örneği (17. Yüzyıl)},
  journal = {Ankara Anadolu ve Rumeli Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {1},
  pages = {315--339},
  doi = {10.53838/ankarad.1916938}
}
Kostenlos starten →