Algoritmik Yönetimsellik: Dijital Çağda İktidar Rasyonalitesi
Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 28.03.2026 · 26 (1) · 255-268
DOI: 10.18037/ausbd.1750779 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 28.03.2026. Verfasst von Ayça Berna Görmez. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, insan davranışlarının ve toplumsal yaşamın dijital veriler aracılığıyla yönetimini ifade eden algoritmik yönetimsellik kavramını ele almaktadır. Hesaplanabilirlik, korelasyon ve öngörülebilirlik ilkelerine dayanan bu yönetim biçimi, bireyleri profillere indirgerken, neoliberal rasyonaliteyle birleşerek davranışları otomatik ve görünmez biçimde öngörmekte ve yönlendirmektedir. Çalışmada algoritmaların sadece veriye dayalı teknik araçlar değil, aynı zamanda öznellik, özgürlük ve anlam üretimi üzerinde etkili bir iktidar biçimi olduğu savunulmaktadır. Modern dönemde ortaya çıkan araçsal rasyonalite ve kesinlik ideallerini dijital düzleme taşıyan bu yaklaşım, bireylerin rastlantısallık, hata yapma ve yaratıcı düşünme gibi temel kapasitelerini baskılamaktadır. Sonuç olarak, algoritmik yönetimsellik, özgürlük ve öznelliği zayıflatan dijital bir distopya üretmektedir. Bireysel ve toplumsal dönüşüm olanakları ise ölçülemeyen ve öngörülemeyen ihtimallerde varlık bulmaktadır.
Zitieren
APA
Görmez, A. B. (2026). Algoritmik Yönetimsellik: Dijital Çağda İktidar Rasyonalitesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 255-268. https://doi.org/10.18037/ausbd.1750779
Vancouver
Görmez AB. Algoritmik Yönetimsellik: Dijital Çağda İktidar Rasyonalitesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;26(1):255-268. doi:10.18037/ausbd.1750779
BibTeX
@article{Grmez2026,
author = {Görmez, Ayça Berna},
title = {Algoritmik Yönetimsellik: Dijital Çağda İktidar Rasyonalitesi},
journal = {Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {26},
number = {1},
pages = {255--268},
doi = {10.18037/ausbd.1750779}
}
EUVIMED