Algoritmik Yönetimsellik ve Dijital Yaşlanma: Görünmez Denetim, Eşitsizlik ve Yeni İktidar Biçimleri
İmgelem · 20.10.2026 · (Modern Çelişkiler) · 269-290
DOI: 10.53791/imgelem.2014075 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İmgelem, online erschienen am 20.10.2026. Verfasst von Fulya Şenay Avcı. Die Arbeit nennt 53 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Dijital teknolojilerin yaygınlaşması, gündelik yaşam pratikleriyle birlikte iktidarın işleyiş biçimlerini de dönüştürmektedir. Büyük veri, yapay zekâ ve algoritmik karar sistemleri, bireylerin davranışlarını öngören ve yönlendiren görünmez denetim mekanizmaları üretmektedir. Bu çalışma, dijital yaşlanmayı Foucault’nun yönetimsellik yaklaşımı ve Zuboff’un gözetim kapitalizmi perspektifinden hareketle algoritmik yönetimsellik çerçevesinde incelemektedir. Çalışmanın temel katkısı, veri temelli yaş görünmezliği, algoritmik rıza üretimi ve algoritmik tahakküm eksenlerini bir araya getiren bütünleşik bir analitik çerçeve geliştirmesidir. Bu çerçevede, literatürdeki algoritmik yaş ayrımcılığı ve tahakküm tartışmaları üzerinden yaşlı bireylerin veri temsiliyeti, özerkliği ve dijital sistemlerdeki konumu değerlendirilmektedir. Dijital yaşlanmanın yalnızca teknolojiye erişim ve dijital okuryazarlıkla açıklanamayacağı; algoritmik görünürlük, yapısal eşitsizlikler ve iktidar ilişkileri bağlamında ele alınması gerektiği savunulmaktadır. Sonuç olarak, dijital teknolojilerin yaşlı bireylerin bağımsız yaşamını ve toplumsal katılımını desteklerken yeni dışlanma ve denetim biçimleri üretebildiği vurgulanmaktadır. Çalışma, eleştirel gerontoloji ile dijital toplum tartışmalarını ilişkilendirerek dijital yaşlanmanın toplumsal ve siyasal boyutlarının anlaşılmasına kuramsal katkı sunmaktadır.
Zitieren
APA
Avcı, F. Ş. (2026). Algoritmik Yönetimsellik ve Dijital Yaşlanma: Görünmez Denetim, Eşitsizlik ve Yeni İktidar Biçimleri. İmgelem, 269-290. https://doi.org/10.53791/imgelem.2014075
Vancouver
Avcı FŞ. Algoritmik Yönetimsellik ve Dijital Yaşlanma: Görünmez Denetim, Eşitsizlik ve Yeni İktidar Biçimleri. İmgelem. 2026:269-290. doi:10.53791/imgelem.2014075
BibTeX
@article{Avc2026,
author = {Avcı, Fulya Şenay},
title = {Algoritmik Yönetimsellik ve Dijital Yaşlanma: Görünmez Denetim, Eşitsizlik ve Yeni İktidar Biçimleri},
journal = {İmgelem},
year = {2026},
number = {Modern Çelişkiler},
pages = {269--290},
doi = {10.53791/imgelem.2014075}
}
EUVIMED