İSLAM HUKUK METODOLOJİSİ AÇISINDAN EMREDİLENİN ÎFÂSINA DAİR GENEL BİR DEĞERLENDİRME
EKEV Akademi Dergisi · 17.06.2026 · 106 · 473-494
DOI: 10.17753/sosekev.1917747 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift EKEV Akademi Dergisi, online erschienen am 17.06.2026. Verfasst von Ümit Koca. Die Arbeit nennt 52 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Canlılar arasındaki iletişimin temel aracı dildir. Dil sayesinde sosyalleşilir, bağ kurulur ve toplumsal düzen için gerekli olan kurallar oluşturulur. Hem Allah ile kul hem de kişiler arasındaki hukuki ilişki de genel olarak dil sayesinde gerçekleşir. Dil ise lafızlardan meydana gelir. Toplumsal düzenin sağlanması ve sürdürülebilir kılınması adına oluşturulan kanun metinleri emirler ve nehiy/yasaklama lafızlarından oluşur. Ortak dil sayesinde bir yandan söz konusu emir ve yasaklar anlaşılırken diğer taraftan gereklerinin yerine getirilmesi ile toplumsal düzenin devamlılığı sağlanmış olur. Bu çalışmada esas olarak emre konu fillerin hangi şekillerde yerine getirileceği hususu ele alınmıştır. Çalışma iki bölüm şeklinde planlanmıştır. İlk bölümde unsurlarını da kapsayacak şekilde emir lafzı genel hatları ile ele alınmıştır. Ardından emrin konusu olan fiillerin mükellef tarafından nasıl îfâ edilebileceği hususuna dair kapsamlı şekilde bilgi verilmeye gayret edilmiştir. Bu süreçte mukayese ve tümevarım yönteminden yararlanılmış olup konu özelinde Hanefî-Şâfiî usul geleneği karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca çalışma hazırlanırken imkân dâhilinde hem klasik kaynaklar hem de güncel çalışmalar taranmıştır. Sonuç olarak gerekli unsur ve şartları taşıyan bir emrin, hem ibadetler hem de hukukun diğer alanları için mükellefe îfâ yükümlülüğü getirdiği görülmüştür. Îfânın öncelikle edâ şeklinde yapılması gerektiği, bunun da üç farklı biçimde gerçekleşebileceği tespit edilmiştir. İâdenin özel bir îfâ türü olup olmadığı hususunda bazı teorik tartışmalar olsa da müstakil bir îfâ türü olarak kabul edilmesinin isabetli olacağı düşünülmektedir. Edâsı ve iâdesi için imkân bulunmayan bir emrin gereğinin mükellefin sorumluluğundan düşmediği üç farklı şekilde yapılabilecek kazâ ile bu sorumluluğun yerine getirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Zitieren
APA
Koca, Ü. (2026). İSLAM HUKUK METODOLOJİSİ AÇISINDAN EMREDİLENİN ÎFÂSINA DAİR GENEL BİR DEĞERLENDİRME. EKEV Akademi Dergisi, 106, 473-494. https://doi.org/10.17753/sosekev.1917747
Vancouver
Koca Ü. İSLAM HUKUK METODOLOJİSİ AÇISINDAN EMREDİLENİN ÎFÂSINA DAİR GENEL BİR DEĞERLENDİRME. EKEV Akademi Dergisi. 2026;106:473-494. doi:10.17753/sosekev.1917747
BibTeX
@article{Koca2026,
author = {Koca, Ümit},
title = {İSLAM HUKUK METODOLOJİSİ AÇISINDAN EMREDİLENİN ÎFÂSINA DAİR GENEL BİR DEĞERLENDİRME},
journal = {EKEV Akademi Dergisi},
year = {2026},
volume = {106},
pages = {473--494},
doi = {10.17753/sosekev.1917747}
}
EUVIMED