Belirli ve Belirsiz Geçmiş Zaman Biçimbirimlerinin İşlevsel ile Anlamsal Özellikleri ve Rusçadaki Karşılıkları
Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi · 26.06.2026 · (70) · 1-15
DOI: 10.17498/kdeniz.1897301 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, online erschienen am 26.06.2026. Verfasst von Leyla Babatürk. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Birçok dünya dilinde sözcük türü olarak fiil, biçimbilimsel açıdan en zengin sözcük türü olarak kabul edilir. Türkçe ve Rusçadaki fiillerin çeşitli leksik anlamları ile yan anlamlar paradigması ve gramer kategorilerinin çeşitliliği iki dilde de fiili diğer sözcük türlerinden ayıran özelliklerdir. Karşılaştırılan dillerde fiil, cümlenin yargı merkezi konumunda olup özne ile yüklem arasındaki ilişkileri yansıtır. Bunun yanı sıra fiilin gramer kategorileri aracılığıyla eylemin gerçekleştiği zaman, kişiyle olan ilişkisi, dile getirilen ifadenin gerçekliği veya tam tersi olduğu belirtir. Türkçe fiillerin yapısındaki biçimbirimler, büyük bir betimleyici potansiyele sahip olduğundan temel işlevleri dışında üslup açısından da önem taşır. Karşılaştırılan iki dilin tipolojik açıdan farklı olduğundan ve biçimbilimsel açıdan genellikle farklılık gösterdiğinden dolayı Türkçe ve Rusça fiil kelime şekillerinin tam olarak eşdeğer olması mümkün değildir. Bu sebeple karşılaştırmalı gramer araştırmaları Türkçe ile Rusça arasındaki iki dilde de gözlemlenebilen evrensel özelliklerin tespit edilmesinin yanı sıra daha çok dillerin yapısal ile anlamsal özelliklerini ortaya çıkarmaya ve biçimbilimsel ile üslup bilimsel açıdan farklılıkları görmeyi mümkün kılmaktadır. Yapılan araştırmada Türkçe ve Rusçada kullanılan “mutlak zaman” paradigmasına giren ve eylemin geçmişte gerçekleştiğini bildiren biçimbirimlerin fiil kelime şekillerine kattıkları temel ile yan anlamların ve söz konusu anlamların Rusçada hangi biçimbirimler ile karşılandığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Betimsel analiz, veri toplama ve değerlendirme, dağılım analizi ile karşılaştırmalı analiz gibi bilimsel araştırma yöntemlerine başvurulan araştırmada Türkçe ve Rusçada yüklem işlevi üstlenen ve yapısında geçmiş zamanı bildiren biçimbirimler bulunan fiillerin Rusçadaki karşılıkları ile leksik anlamları ve sözdizimsel işlevleri büyük ölçüde örtüştüğü, ancak taşıdıkları anlamların Rusçada farklı fiil kelime şekilleriyle karşılanabildiği saptanmıştır.
Zitieren
APA
Babatürk, L. (2026). Belirli ve Belirsiz Geçmiş Zaman Biçimbirimlerinin İşlevsel ile Anlamsal Özellikleri ve Rusçadaki Karşılıkları. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1-15. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1897301
Vancouver
Babatürk L. Belirli ve Belirsiz Geçmiş Zaman Biçimbirimlerinin İşlevsel ile Anlamsal Özellikleri ve Rusçadaki Karşılıkları. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 2026:1-15. doi:10.17498/kdeniz.1897301
BibTeX
@article{Babatrk2026,
author = {Babatürk, Leyla},
title = {Belirli ve Belirsiz Geçmiş Zaman Biçimbirimlerinin İşlevsel ile Anlamsal Özellikleri ve Rusçadaki Karşılıkları},
journal = {Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi},
year = {2026},
number = {70},
pages = {1--15},
doi = {10.17498/kdeniz.1897301}
}
EUVIMED