Türkiye akarsu havzalarının Strahler metodu temelli morfometrik analizi
Türk Coğrafya Dergisi · 30.06.2026 · (89) · 127-142
DOI: 10.17211/tcd.1896223 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türk Coğrafya Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Mustafa Topsakal und 3 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 75 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Akarsu havzalarını şekilsel ve topoğrafik olarak inceleyen havza morfometrisi yöntemleri pek çok bilim alanında sıklıkla kullanılmaktadır. Bu yöntemler ve tekniklerin yakın döneme kadar manuel bir şekilde uygulanması, ilgili çalışmaları mekânsal ölçek bağlamında sınırlı olmaya zorlamıştır. Gelişen teknolojilerle birlikte havza morfometrisi analizlerinin otomatize şekilde gerçekleştirilebilmesi ise geniş alanlarda yüz binlerce havzanın analiz edilebilmesini mümkün kılmıştır. Bu çalışmada güncel yöntem ve teknikler kullanılarak Türkiye’nin akarsu havzaları Strahler metodu temelli olmak üzere tüm alt havzaları ile birlikte ele alınmıştır. Bu doğrultuda elde edilen 145.183 adet havza, 12 farklı morfometrik parametre ile analiz edilerek ulusal ölçekte kapsamlı ve erişilebilir bir morfometrik veri seti oluşturulması amaçlanmıştır. Analizler neticesinde oldukça kapsamlı bir veri seti elde edilmiştir. Havza morfometrisi parametrelerinin mekânsal değişimleri hem genel taban seviye havzaları hem de Devlet Su İşleri havzaları sınıflandırmaları özelinde incelenmiştir. Elde edilen verilere göre Strahler dizini arttıkça havzaların temel drenaj dokusu sabit kalırken, topoğrafik aşınım sürecinde nispeten daha ileri bir evreye ulaştıkları, şekilce uzayarak karmaşıklaştıkları ve hidrolojik kapasitelerinin üstsel şekilde büyüdüğü görülmektedir. Nihayetinde bu çalışma ile havza yönetimi, sel ve taşkın duyarlılık, erozyon, hidrolojik modelleme ve tektonizma gibi araştırma alanları için temel bir veri kaynağı oluşturulmuştur.
Zitieren
APA
Topsakal, M., Doğan, E., Yasak, S. S., & Özdemir, H. (2026). Türkiye akarsu havzalarının Strahler metodu temelli morfometrik analizi. Türk Coğrafya Dergisi, 127-142. https://doi.org/10.17211/tcd.1896223
Vancouver
Topsakal M, Doğan E, Yasak SS, Özdemir H. Türkiye akarsu havzalarının Strahler metodu temelli morfometrik analizi. Türk Coğrafya Dergisi. 2026:127-142. doi:10.17211/tcd.1896223
BibTeX
@article{Topsakal2026,
author = {Topsakal, Mustafa and Doğan, Enes and Yasak, Süleyman Sinan and Özdemir, Hasan},
title = {Türkiye akarsu havzalarının Strahler metodu temelli morfometrik analizi},
journal = {Türk Coğrafya Dergisi},
year = {2026},
number = {89},
pages = {127--142},
doi = {10.17211/tcd.1896223}
}
EUVIMED