Morfometrik analiz ve NMFI (Normalize Morfometrik Taşkın İndeksi) yaklaşımıyla Atakum’daki drenaj havzalarının taşkın potansiyelinin değerlendirilmesi (Samsun, Türkiye)
Türk Coğrafya Dergisi · 30.06.2026 · (89) · 61-77
DOI: 10.17211/tcd.1839394 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türk Coğrafya Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Fatih Ocak. Die Arbeit nennt 61 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kentleşme baskısı ve iklim değişikliğinin etkileri taşkınların hem sıklığını hem de şiddetini artırarak havzaların taşkın üretme potansiyelinin belirlenmesini risk yönetimi açısından kritik hale getirmektedir. Bu çerçevede çalışma, Samsun ili Atakum ilçesi ve çevresindeki 17 drenaj havzasının taşkın potansiyelini morfometrik analizler ve Normalize Morfometrik Taşkın İndeksi (NMFI) yöntemiyle değerlendirmektedir. Araştırmada 10 m çözünürlüklü Sayısal Yükseklik Modeli (SYM- DEM) kullanılarak drenaj ağı ve alt havza sınırları belirlenmiş; çizgisel, alansal ve rölyef özelliklerini temsil eden 16 morfometrik parametre hesaplanmıştır. Parametrelerin NMFI ile normalize edilmesi, havzaların taşkın üretme potansiyellerinin 0–1 arasında nesnel biçimde karşılaştırılmasını sağlamış ve sonuçlar dört sınıfta (düşük, orta, yüksek, çok yüksek) değerlendirilmiştir. Bulgular, havzaların %71’inin yüksek, %29’unun ise orta düzey taşkın potansiyeline sahip olduğunu, düşük ve çok yüksek kategoride taşkın potansiyeline sahip havza bulunmadığını göstermektedir. NMFI, farklı ölçeklerdeki parametreleri standart bir ölçekte bir araya getirerek havzalar arası potansiyel farklılıkları klasik yöntemlere göre daha net ortaya koymuştur. Model doğruluğu Karışıklık Matrisi (Confusion Matrix- CM) ile test edilmiş ve duyarlılık değeri 0,75 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, modelin taşkın üreten havzaları tespit etmede anlamlı bir performans sergilediğine işaret etmektedir. Buna karşılık kesinlik (0,25) ve özgüllük (0,31) değerlerinin daha düşük olması modelin bazı taşkın olmayan alanları riskli olarak sınıflandırabildiğini de göstermektedir. Genel olarak NMFI’nin taşkın potansiyel analizlerinde güvenilir bir yaklaşım sunduğu ve havza yönetimi, planlama ile afet risk azaltma çalışmalarında etkin bir karar destek aracı olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Zitieren
APA
Ocak, F. (2026). Morfometrik analiz ve NMFI (Normalize Morfometrik Taşkın İndeksi) yaklaşımıyla Atakum’daki drenaj havzalarının taşkın potansiyelinin değerlendirilmesi (Samsun, Türkiye). Türk Coğrafya Dergisi, 61-77. https://doi.org/10.17211/tcd.1839394
Vancouver
Ocak F. Morfometrik analiz ve NMFI (Normalize Morfometrik Taşkın İndeksi) yaklaşımıyla Atakum’daki drenaj havzalarının taşkın potansiyelinin değerlendirilmesi (Samsun, Türkiye). Türk Coğrafya Dergisi. 2026:61-77. doi:10.17211/tcd.1839394
BibTeX
@article{Ocak2026,
author = {Ocak, Fatih},
title = {Morfometrik analiz ve NMFI (Normalize Morfometrik Taşkın İndeksi) yaklaşımıyla Atakum’daki drenaj havzalarının taşkın potansiyelinin değerlendirilmesi (Samsun, Türkiye)},
journal = {Türk Coğrafya Dergisi},
year = {2026},
number = {89},
pages = {61--77},
doi = {10.17211/tcd.1839394}
}
EUVIMED