EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Post-Seküler Dönemde Dini Mekân İnşası: Bir Tekke Alegorisi

Muhammed Sami Baysal, Celaleddin Çelik

Milel ve Nihal · 30.06.2026 · 23 (1) · 193-215

DOI: 10.17131/milel.1916639 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Milel ve Nihal, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Muhammed Sami Baysal und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben. Gefördert von: Erciyes Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Mekân, toplumsal ilişkilerin üretildiği dinamik zeminlerden biridir. Geleneksel şehir, bu dinamik etrafında kurgulanmıştır. İslam medeniyet tarihi içerisinde bu kurgunun somut karşılığı, mescitler olduğu kadar dergâh, tekke, zaviye, ribat gibi örgütlü yapılar olarak görülmektedir. Modernite, kutsalı özel alan kabul ederek kamusal alandaki görünürlüğünü gerileterek dinî mekân anlayışında bir dönüşümü ortaya çıkarmıştır. Manevi alanın, bireysel dünyadan, toplumsal zemine taşımaya yönelik adımlar günümüzde dikkat çekmektedir. Bu çalışma geleneksel tekke kurumunun işlevsel gerçekliğini modern çağda maneviyat merkezli yeni hareketler (neo-sufilik) üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada fenomenolojik yöntem güdülerek, katılımcılarla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular, geleneksel dönemde kamusal işlevsel bir nitelik taşıyan tekkenin, modern kent dokusu içinde yerini "özel ve görünmez" nitelikteki apartman dairelerine, kültür merkezi gibi çok amaçlı salonlara ya da inziva ve kamp merkezleri gibi alanlara bıraktığını göstermektedir. "Postmodern tekkeler" olarak alegorik bir benzetme yapabileceğimiz bu yeni mekânlar, esnek kullanım pratikleriyle günlük hayat ve kutsal alan arasındaki sınırları muğlaklaştırmaktadır. Katılımcıların bu mekânlara yöneliminde, modern hayatın getirmiş olduğu sosyal ve psikolojik gerilimlere çözüm aradığı manevi "iyi oluş" beklentisinin öne çıktığı ve buna bağlı olarak sosyalleşme ve dayanışma gibi kritik işlevlerin yeniden üretildiği bir zemin sunduğu görülmüştür. Bu durum, biçim ve aktör değişse de kutsalın sekülerleşmiş mekânlarda yeniden üretilmeye devam edildiğini ortaya koymaktadır. Çalışma sonucunda, tekke ile neo-sufi mekânlar arasında form ve simgesel anlamda bir kopuş yaşansa da sosyolojik açıdan işlevsel süreklilik bulunduğu görülmektedir.

Förderung

  • Erciyes Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu

Zitieren

APA

Baysal, M. S., & Çelik, C. (2026). Post-Seküler Dönemde Dini Mekân İnşası: Bir Tekke Alegorisi. Milel ve Nihal, 23(1), 193-215. https://doi.org/10.17131/milel.1916639

Vancouver

Baysal MS, Çelik C. Post-Seküler Dönemde Dini Mekân İnşası: Bir Tekke Alegorisi. Milel ve Nihal. 2026;23(1):193-215. doi:10.17131/milel.1916639

BibTeX
@article{Baysal2026,
  author = {Baysal, Muhammed Sami and Çelik, Celaleddin},
  title = {Post-Seküler Dönemde Dini Mekân İnşası: Bir Tekke Alegorisi},
  journal = {Milel ve Nihal},
  year = {2026},
  volume = {23},
  number = {1},
  pages = {193--215},
  doi = {10.17131/milel.1916639}
}
Kostenlos starten →