EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

SOLAKZÂDE HEMDEMÎ’NİN FİHRİST-İ ŞÂHÂN’INA BİR ZEYİL: VEFKU’L-AHİD

Suat Donuk

Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi · 09.07.2026 · (36) · 92-113

DOI: 10.15247/devdergisi.1889493 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 09.07.2026. Verfasst von Suat Donuk. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Solakzâde Mehmed Hemdemî, Osmanlı padişahlarını manzum bir şekilde tanıtan Fihrist-i Şâhân adlı bir eser kaleme almıştır. Kısa sürede beğeni kazanan Fihrist-i Şâhân başka şairlere emsal oluşturduğu gibi pek çok sanatçı tarafından tezyil edilmiştir. Fihrist-i Şâhân çok sayıda emsali ve sayısı otuz altıyı bulan zeyilleri ile bir edebi türe dönüşmüştür. Yazma eser kütüphanelerinde Fihrist-i Şâhân literatürüne henüz girmemiş eserler olabilir. İslam Tarih Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) Kütüphanesi numara Ms. 8’de kayıtlı risale mecmuasında Vefku’l-ahid adlı bir Fihrist-i Şâhân zeyli vardır. Edebiyat tarihi kaynaklarımızın sözünü etmediği Vefku’l-ahid Emîn mahlaslı bir şair tarafından yazılmıştır. Bu şair, biyografik kaynaklarımızın 18. yüzyılda Emîn mahlasını kullandıklarını bildirdiği yedi sanatçıdan biri veya yazılı kaynakların kaydetmediği Emîn mahlaslı başka bir sanatçı olmalıdır. Vefku’l-ahid’in yazılış tarihi bilinmemekle birlikte muhtevasından 1730 – 1735 yılları arasında yazıldığı sonucuna varılabilir. Vefku’l-ahid, Fihrist-i Şâhân’a benzer nazım özellikleri göstermektedir. O da kaside nazım şekliyle, aruzun mefâ‘îlün / mefâ‘îlün / mefâ‘îlün / mefâ‘îlün kalıbıyla ve “-ânı” kafiyesiyle yazılmıştır. Fihrist-i Şâhân’ın bıraktığı Sultan IV. Mehmed’den başlayıp II. Süleyman, II. Ahmed, II. Mustafa, III. Ahmed, I. Mahmud olmak üzere altı Osmanlı hükümdarı hakkında bilgileri ve dönemlerinde yaşanan olayları içermektedir. 75 beyitten meydana gelen Vefku’l-ahid’de en çok Sultan III. Ahmed’in saltanat dönemi üzerinde durulmuştur. Arapça ve Farsça kelimelerin çoğunlukta olduğu ağır bir dil ve sade, süssüz bir üslup kullanılmıştır. Bu makalede Vefku’l-ahid adlı Fihrist-i Şâhân zeyli şekil ve muhteva açısından incelenmiş, söz konusu eserin çeviri yazılı metni ilim âlemiyle paylaşılmıştır.

Zitieren

APA

Donuk, S. (2026). SOLAKZÂDE HEMDEMÎ’NİN FİHRİST-İ ŞÂHÂN’INA BİR ZEYİL: VEFKU’L-AHİD. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 92-113. https://doi.org/10.15247/devdergisi.1889493

Vancouver

Donuk S. SOLAKZÂDE HEMDEMÎ’NİN FİHRİST-İ ŞÂHÂN’INA BİR ZEYİL: VEFKU’L-AHİD. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. 2026:92-113. doi:10.15247/devdergisi.1889493

BibTeX
@article{Donuk2026,
  author = {Donuk, Suat},
  title = {SOLAKZÂDE HEMDEMÎ’NİN FİHRİST-İ ŞÂHÂN’INA BİR ZEYİL: VEFKU’L-AHİD},
  journal = {Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  number = {36},
  pages = {92--113},
  doi = {10.15247/devdergisi.1889493}
}
Kostenlos starten →