ZİYA PAŞA’NIN ŞİİRLERİNE YAZILAN NAZİRELER
Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi · 09.07.2026 · (36) · 149-171
DOI: 10.15247/devdergisi.1879121 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 09.07.2026. Verfasst von Emrah Gökçe. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Tanzimat dönemi tarihi bin yıldan daha eskiye dayanan Türk edebiyatı için hiç şüphe yok ki büyük bir kırılma noktasını teşkil eder. Bu dönemde hem devlet hem de toplum hayatında ciddi değişimler meydana gelmiştir. Toplumsal hayat artık yönünü Batı’ya dönmüş edebiyat da tabiatıyla bundan payını almıştır. Edebiyat dünyasında meydana gelen bu değişim yazar ve şairlerin çabalarıyla mümkün olabilmiştir. Tanzimat dönemi Türk edebiyatının en mühim figürlerinden biri Ziya Paşa’dır. Her bakımdan ikiliklerin devri olarak tasvir edebileceğimiz bu dönemin şairi olan Ziya Paşa da bu ikiliklerden nasibini almıştır. O, bazen Batı’ya bazen de Doğu’ya meyletmiş; fakat her ikisinden de tamamen vazgeçememiştir. Ziya Paşa için yaklaşık 6 asırlık bir maziden kopmak kolay olmamıştır. O, hece ölçüsüyle yazdığı 2 tane şiiri istisna olarak kabul edersek, bütün şiirlerinde klâsik Türk edebiyatının nazım şekillerine bağlı kalmıştır. Bu açıdan bakıldığında onun bir divan şairi sayılabileceği görülmektedir. Nazirecilik klâsik Türk edebiyatının en köklü geleneklerindendir. Bir şairin beğendiği bir şiiri şekil, muhteva ve üslûp bakımından taklit ederek yeni bir şiir yazması geleneğine nazirecilik denmektedir. Divan sahibi bir şair olan Ziya Paşa’nın şiirlerine de nazireler yazılmıştır. Tespit edebildiğimiz kadarıyla Ziya Paşa’nın şiirlerine 10 şair tarafından 11 tane nazire yazılmıştır. Bu şairler Siverekli İbrahim Re’fet, Nuri İnan Çelebioğulları, Fikret Memişoğlu , Hayderîzâde İbrahim Hakkı, Mehmet Sezai, Osman Remzi Efendi, Reşîd Fânî, Mikâil Bayram, Tâhirü’l-Mevlevî (2) ve Muhammed Ali Eşmeli’dir. Bu makalede, yazılan bu şiirler tedkik edilecek ve klâsik şiirimizin bu köklü geleneğinin nasıl devam ettiği hakkında çıkarımlarda bulunulacaktır.
Zitieren
APA
Gökçe, E. (2026). ZİYA PAŞA’NIN ŞİİRLERİNE YAZILAN NAZİRELER. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 149-171. https://doi.org/10.15247/devdergisi.1879121
Vancouver
Gökçe E. ZİYA PAŞA’NIN ŞİİRLERİNE YAZILAN NAZİRELER. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. 2026:149-171. doi:10.15247/devdergisi.1879121
BibTeX
@article{Gke2026,
author = {Gökçe, Emrah},
title = {ZİYA PAŞA’NIN ŞİİRLERİNE YAZILAN NAZİRELER},
journal = {Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {36},
pages = {149--171},
doi = {10.15247/devdergisi.1879121}
}
EUVIMED