EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-ND 4.0

Terapia poznawczo-behawioralna w pedagogicznym wspieraniu dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu: możliwości i ograniczenia

Ewelina Młynarczyk-Karabin, Julia Bodziony, Ilona Iwańska

Studia Paedagogica Ignatiana · 27.03.2026 · 29 (1) · 63-85

DOI: 10.12775/spi.2026.1.003 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Studia Paedagogica Ignatiana, online erschienen am 27.03.2026. Verfasst von Ewelina Młynarczyk-Karabin und 2 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-ND 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Celem artykułu jest analiza możliwości i ograniczeń wykorzystania założeń terapii poznawczo-behawioralnej w pedagogicznym wspieraniu dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (Autism Spectrum Disorder – ASD). Szczególną wagę przywiązano do uwzględnienia ich funkcjonowania emocjonalnego i adaptacyjnego w środowisku edukacyjnym. Przedmiotem rozważań są teoretyczne podstawy podejścia poznawczo-behawioralnego oraz zakres ich potencjalnej użyteczności w praktyce pedagogicznej, rozpatrywany z perspektywy kompetencji zawodowych pedagoga. Artykuł ma charakter teoretyczno-analityczny i opiera się na krytycznym przeglądzie literatury przedmiotu obejmującym metaanalizy, systematyczne przeglądy badań oraz kluczowe opracowania teoretyczne z zakresu psychologii klinicznej, pedagogiki specjalnej i psychologii rozwojowej, dotyczące pracy z dziećmi z ASD. Wywód rozpoczyna się od omówienia narastających trudności emocjonalnych i adaptacyjnych dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w kontekście edukacyjnym oraz znaczenia zdrowia psychicznego dla procesu uczenia się i wychowania. Następnie przedstawiono podstawowe założenia terapii poznawczo-behawioralnej, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów zmiany istotnych z punktu widzenia edukacji, takich jak uczenie się, modelowanie, wzmacnianie oraz rozwijanie autoregulacji. Kolejna część poświęcona jest analizie adaptacji podejścia poznawczo-behawioralnego do specyficznych potrzeb dzieci z ASD oraz wskazaniu ograniczeń wynikających z różnic pomiędzy oddziaływaniami pedagogicznymi a psychoterapią. Analiza literatury wskazuje, że terapia poznawczo-behawioralna, odpowiednio zaadaptowana, może stanowić wartościowe wsparcie pedagogiczne w obszarze edukacji emocjonalnej, strukturyzowania środowiska szkolnego i wzmacniania zachowań adaptacyjnych. Jednocześnie podkreślono konieczność zachowania jasnych granic kompetencji zawodowych oraz współpracy interdyscyplinarnej jako warunku skutecznego wspierania dzieci z ASD w środowisku edukacyjnym.

Zitieren

APA

Młynarczyk-Karabin, E., Bodziony, J., & Iwańska, I. (2026). Terapia poznawczo-behawioralna w pedagogicznym wspieraniu dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu: możliwości i ograniczenia. Studia Paedagogica Ignatiana, 29(1), 63-85. https://doi.org/10.12775/spi.2026.1.003

Vancouver

Młynarczyk-Karabin E, Bodziony J, Iwańska I. Terapia poznawczo-behawioralna w pedagogicznym wspieraniu dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu: możliwości i ograniczenia. Studia Paedagogica Ignatiana. 2026;29(1):63-85. doi:10.12775/spi.2026.1.003

BibTeX
@article{MynarczykKarabin2026,
  author = {Młynarczyk-Karabin, Ewelina and Bodziony, Julia and Iwańska, Ilona},
  title = {Terapia poznawczo-behawioralna w pedagogicznym wspieraniu dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu: możliwości i ograniczenia},
  journal = {Studia Paedagogica Ignatiana},
  year = {2026},
  volume = {29},
  number = {1},
  pages = {63--85},
  doi = {10.12775/spi.2026.1.003}
}
Kostenlos starten →