EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC 4.0

„Niewidoczne spektrum” – trudności diagnostyczne i maskowanie kobiet z zaburzeniami ze spektrum autyzmu

Julia Jóźwiak

Szkoła Specjalna · 14.07.2026 · 87 (2)

DOI: 10.71358/ss.3187 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Szkoła Specjalna, online erschienen am 14.07.2026. Verfasst von Julia Jóźwiak. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

W artykule zanalizowano żeński fenotyp zaburzeń ze spektrum autyzmu w kontekście wyzwań diagnostycznych oraz społecznych strategii adaptacyjnych, takich jak maskowanie. Przyjęta metodologia opiera się na analizie literatury o charakterze teoretyczno-przeglądowym z zastosowaniem perspektywy interpretatywnej, obejmującej recenzowane publikacje z lat 2014–2026. Wyniki wskazują, że obecny system diagnostyczny, bazujący na męskim wzorcu zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD), wykazuje niewydolność w rozpoznawaniu potrzeb kobiet, u których wysoka asymilacja społeczna jest w rzeczywistości obciążającą strategią przetrwania (Rynkiewicz, Łucka, 2018). Długofalowe maskowanie prowadzi do bolesnej nieakceptacji tożsamości oraz wypalenia autystycznego, objawiającego się obezwładniającym wyczerpaniem (Raymaker i in., 2020; Strzelecki, 2025). Na podstawie przeprowadzonych analiz lub kwerendy literatury stwierdzono, iż istnieje konieczność rewizji narzędzi diagnostycznych (Rynkiewicz, Łucka, 2018; Rynkiewicz, Janas-Kozik, Słopień, 2019; Bourson, Prevost, 2022; Gindi i in., 2026), zwiększenia czujności specjalistów na subtelne indykatory, np. mutyzm wybiórczy (Nagar Shimoni, Zilbershot Fink, Leitner, 2025) czy kamuflaż lingwistyczny (Parish-Morris i in., 2017), oraz przejścia do modelu wsparcia opartego na akceptacji neuroróżnorodności, ukierunkowanego na redukcję przymusu maskowania na rzecz autentyczności i bezpieczeństwa kobiet w spektrum.

Zitieren

APA

Jóźwiak, J. (2026). „Niewidoczne spektrum” – trudności diagnostyczne i maskowanie kobiet z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Szkoła Specjalna, 87(2). https://doi.org/10.71358/ss.3187

Vancouver

Jóźwiak J. „Niewidoczne spektrum” – trudności diagnostyczne i maskowanie kobiet z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Szkoła Specjalna. 2026;87(2). doi:10.71358/ss.3187

BibTeX
@article{Jwiak2026,
  author = {Jóźwiak, Julia},
  title = {„Niewidoczne spektrum” – trudności diagnostyczne i maskowanie kobiet z zaburzeniami ze spektrum autyzmu},
  journal = {Szkoła Specjalna},
  year = {2026},
  volume = {87},
  number = {2},
  doi = {10.71358/ss.3187}
}
Kostenlos starten →