Makine Öğrenmesi ile Hanehalkı Borç Ödeme Gecikmesinin Tahmini: Finansal Davranışların Rolü
Abant Sosyal Bilimler Dergisi · 20.11.2026 · 26 (3) · 2170-2188
DOI: 10.11616/asbi.1995392 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Abant Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 20.11.2026. Verfasst von Murat Urfalıoğlu. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, hanehalklarının borç ödeme gecikmelerini makine öğrenmesi yöntemleriyle tahmin etmeyi ve model kararlarında öne çıkan finansal göstergeleri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, 2016, 2019 ve 2022 yıllarına ait Survey of Consumer Finances (SCF) verileri kullanılmıştır. Veri seti, korelasyon analizi, iteratif varyans şişirme faktörü analizi ve model temelli öznitelik seçimiyle sadeleştirilmiştir. Sınıf dengesizliği SMOTE yöntemiyle ele alınmıştır. Lojistik Regresyon, Karar Ağacı, Random Forest, Extra Trees, Gradient Boosting ve XGBoost algoritmaları beş katlı çapraz doğrulama, bağımsız test seti ve GridSearchCV ile değerlendirilmiştir. Ana değerlendirme ölçütü olan F1 skoruna göre Extra Trees en başarılı model olarak belirlenmiştir. Tamamlayıcı değerlendirmede optimize modellerin ek test çalıştırması için Precision–Recall eğrileri ve PR-AUC hesaplanmıştır. SHAP sonuçları; borç sahipliği, ret beklentisiyle kredi başvurusundan kaçınma, eğitim kredisi sahipliği ve tasarruf göstergelerinin modelin borç ödeme gecikmesi tahminlerine katkı verdiğini göstermiştir.
Zitieren
APA
Urfalıoğlu, M. (2026). Makine Öğrenmesi ile Hanehalkı Borç Ödeme Gecikmesinin Tahmini: Finansal Davranışların Rolü. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 26(3), 2170-2188. https://doi.org/10.11616/asbi.1995392
Vancouver
Urfalıoğlu M. Makine Öğrenmesi ile Hanehalkı Borç Ödeme Gecikmesinin Tahmini: Finansal Davranışların Rolü. Abant Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;26(3):2170-2188. doi:10.11616/asbi.1995392
BibTeX
@article{Urfalolu2026,
author = {Urfalıoğlu, Murat},
title = {Makine Öğrenmesi ile Hanehalkı Borç Ödeme Gecikmesinin Tahmini: Finansal Davranışların Rolü},
journal = {Abant Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {26},
number = {3},
pages = {2170--2188},
doi = {10.11616/asbi.1995392}
}
EUVIMED