EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Son Yirmi Yılda Türk Fen Bilimleri Ders Kitaplarında Gözlem Kavramının Metin Madenciliği Yöntemleri ile Analizi

Muhammet Kuzucu, Ahmet Yavuz

Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty · 30.06.2026 · 45 (1) · 117-142

DOI: 10.7822/omuefd.1769434 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Muhammet Kuzucu und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 81 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Yapılan bu çalışmanın amacı son yirmi yıl içerisinde yürürlüğe konulan 2000, 2005, 2013 ve 2018 fen öğretim programlarına göre hazırlanmış ders kitaplarında “gözlem” teriminin kullanım sıklığını, morfolojik yapısını ve bu terimin cümledeki diğer sözcüklerle birlikte kullanım durumlarını analiz etmektir. Karma yöntem araştırma deseni çerçevesinde yürütülen çalışmada, veriler doküman incelemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın örneklemini, dört farklı fen öğretim programına ait yirmi iki ders kitabı oluşturmaktadır. Ders kitapları ait olduğu öğretim programına göre sınıflandırılarak D2000, D2005, D2013 ve D2018 olarak kodlanmış ve bir doküman olarak kabul edilmiştir. Analiz sürecinde, doğal dil işleme temelli metin madenciliği teknikleri kullanılarak RStudio yazılımı yardımıyla R programlama dili içerisindeki farklı kütüphanelerle analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma iki aşamalı olarak yürütülmüştür. İlk aşamada “gözlem” kelimesinin kullanım sıklığı, sözcük türü, kip, tekil-çoğul, özne türü (öğrenci/bilim insanı) ve konu alanlarına göre dağılımı analiz edilmiştir. Bu analizlerde “gözlem” en sık D2000 dokümanında kullanılmış ve çoğul hal olarak yer almıştır. D2005 dokümanında, daha çok bilim insanlarına özgü gözlemlerle ilişkilendirilmiş ve diğer dokümanlardaki fiil türü yerine isim türünde kullanılmıştır. D2000’de “gözlem” en fazla “Canlılar ve Yaşam” konu alanında kullanılırken, diğer üç dokümanda “Fiziksel Olaylar” konu alanı etrafında yoğunlaşmıştır. İkinci aşamada ise kelime birlikte oluşum ağları, Kosinüs benzerliği ve terim frekansı-ters doküman frekansı analizi ile diğer sözcüklerle olan ilişkileri analiz edilmiştir. Ağ grafiği analizlerinde tüm dokümanlarda “değişim” ve “etkinlik” sözcüklerinin “gözlem” ile en sık birlikte kullanılan terimlerden oluştuğu, Kosinüs benzerliği değerinin en düşük D2000 ve D2005 dokümanları arasında olduğu saptanmıştır. Terim frekansı-ters doküman frekansı analizi ise dokümanların farklı kelime ve konulara odaklandığını göstermiştir.

Zitieren

APA

Kuzucu, M., & Yavuz, A. (2026). Son Yirmi Yılda Türk Fen Bilimleri Ders Kitaplarında Gözlem Kavramının Metin Madenciliği Yöntemleri ile Analizi. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 45(1), 117-142. https://doi.org/10.7822/omuefd.1769434

Vancouver

Kuzucu M, Yavuz A. Son Yirmi Yılda Türk Fen Bilimleri Ders Kitaplarında Gözlem Kavramının Metin Madenciliği Yöntemleri ile Analizi. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty. 2026;45(1):117-142. doi:10.7822/omuefd.1769434

BibTeX
@article{Kuzucu2026,
  author = {Kuzucu, Muhammet and Yavuz, Ahmet},
  title = {Son Yirmi Yılda Türk Fen Bilimleri Ders Kitaplarında Gözlem Kavramının Metin Madenciliği Yöntemleri ile Analizi},
  journal = {Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty},
  year = {2026},
  volume = {45},
  number = {1},
  pages = {117--142},
  doi = {10.7822/omuefd.1769434}
}
Kostenlos starten →