EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

BULGARİSTAN TARİH DERS KİTAPLARINDA OSMANLI ÖNCESİ TÜRK BOYLARI ANLATISI

Fatma Rodoplu Yıldırım

Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi · 31.05.2026 · 8 (17) · 789-804

DOI: 10.53718/gttad.1725458 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Fatma Rodoplu Yıldırım. Die Arbeit nennt 53 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, Bulgaristan tarih ders kitaplarında Osmanlı öncesi Türk boylarına yönelik anlatıları, Bulgar ulus kimliğinin inşa süreci çerçevesinde analiz etmektedir. Osmanlı sonrası Balkan ulus devletlerinde Türk ve Türklüğe dair algı, tarihsel hafızada çoğunlukla olumsuz kodlanmış; bu algının oluşumunda beş asırlık Osmanlı hâkimiyeti ve buna karşı geliştirilen milliyetçi tepkiler belirleyici olmuştur. Bulgar aydınları, uluslaşma sürecinde halkı eski, köklü ve Slav temelli bir etnogenez anlatısına ikna etmeye çalışmış; bu doğrultuda Türk kökenli unsurlar tarih yazımından sistematik biçimde dışlanmıştır. Yaklaşık beş yüzyıl Osmanlı egemenliğinde kalan Bulgar toplumu, bağımsızlık sonrası dönemde tarihini yeniden yazarken, Osmanlı ve Türklükle ilişkilendirilen tüm unsurları dışlamaya yönelmiştir. Bu bağlamda tarih ders kitapları, sadece bilgi aktaran metinler değil; aynı zamanda ulusal belleği biçimlendiren ideolojik araçlar hâline gelmiştir. Özellikle komünist dönemde, Marksist tarih anlayışıyla birleşen Slavcı söylem, Eski Bulgarların Türk kökenini görmezden gelerek Slavlaştırılmış bir ulusal geçmiş inşa etmiştir. Post-totaliter dönemde ise bilimsel literatürdeki çeşitli tezler, ders kitaplarında seçici ve çelişkili biçimde yer alarak öğrencilerde bilinçli bir köken belirsizliği yaratılmıştır. Bulgar bilim adamları tarafından bilimsel açıdan değerli çalışmalar ortaya konmuş ancak bunlar eğitim sisteminde yer bulmamıştır. Çalışmada Bulgaristan Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ilk ve ortaöğretim tarih kitapları taranarak, Bulgar tarih yazımında yer alan Hunlar, Avarlar, Peçenekler, Kumanlar ve diğer Türk boylarının anlatısı çözümlenmiş; bu anlatıların ideolojik ve tarihî bağlamdaki işlevleri değerlendirilmiştir.

Zitieren

APA

Yıldırım, F. R. (2026). BULGARİSTAN TARİH DERS KİTAPLARINDA OSMANLI ÖNCESİ TÜRK BOYLARI ANLATISI. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 8(17), 789-804. https://doi.org/10.53718/gttad.1725458

Vancouver

Yıldırım FR. BULGARİSTAN TARİH DERS KİTAPLARINDA OSMANLI ÖNCESİ TÜRK BOYLARI ANLATISI. Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi. 2026;8(17):789-804. doi:10.53718/gttad.1725458

BibTeX
@article{Yldrm2026,
  author = {Yıldırım, Fatma Rodoplu},
  title = {BULGARİSTAN TARİH DERS KİTAPLARINDA OSMANLI ÖNCESİ TÜRK BOYLARI ANLATISI},
  journal = {Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {17},
  pages = {789--804},
  doi = {10.53718/gttad.1725458}
}
Kostenlos starten →