POST-DİJİTAL ÇAĞDA RESİM SANATI: YAPAY ZEKA, HAPTİK ALGI VE ONTOLOJİK DİRENÇ
Turkish Online Journal of Design Art and Communication · 01.07.2026 · 16 (3) · 1600-1617
DOI: 10.7456/tojdac.1929018 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Online Journal of Design Art and Communication, online erschienen am 01.07.2026. Verfasst von Burak Yavuzyılmaz. Die Arbeit nennt 49 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, yapay zeka destekli görsel üretim araçlarının resim sanatının ontolojik temellerini nasıl dönüştürdüğünü incelemektedir. Metinden görsele çalışan algoritmaların saniyeler içinde ürettiği sentetik imajlar, fiziksel kütleden yoksun, iki boyutlu optik temsiller sunmaktadır. Araştırma, Walter Benjamin'in aura kavramına eleştirel bir yaklaşımla, Maurice Merleau-Ponty'nin fenomenolojik beden-algı kuramları ekseninde yürütülmüştür. Makalenin temel savı şudur: Benjamin'in auranın teknik yeniden üretimle kaybolduğuna dair tespiti kabul edilmekle birlikte, tuval resminin ontolojik direnci aura kavramına değil, maddesellik, fiziksel iz, bedensel emek ve zamanın birikimi gibi kavramlara dayandırılmalıdır. Dijital piksellerin pürüzsüzlüğüne ve kopyalanabilir doğasına karşılık; fırça tuşelerinin kas hafızası, boyanın hacimsel gerçekliği, malzemenin fiziksel direnci ve haptik algı dinamikleri, esere yapay zekanın sayısal tabanlı veri yapısından ayrışan bir otantiklik zemini kazandırmaktadır. Sanata dayalı araştırma modeli kullanılarak, araştırmacının kendi atölye pratiğinden üretilen eserler (Döngü, 2019; Dış, 2024; Öğle Yemeği, 2025) karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, tuval yüzeyindeki zamanın fiziksel kaydı ve anatomik rastlantısallıkların, makinenin algoritmik ve standartlaştırılmış yapısına karşı ressamın müellifliğini yapılandıran ontolojik göstergeler olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, post-dijital çağda yapay zekanın niceliksel egemenliği, resim sanatını ortadan kaldırmak yerine onun fiziksel, bedensel ve materyal odaklı değerlerini vazgeçilmez kılmaktadır.
Zitieren
APA
Yavuzyılmaz, B. (2026). POST-DİJİTAL ÇAĞDA RESİM SANATI: YAPAY ZEKA, HAPTİK ALGI VE ONTOLOJİK DİRENÇ. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 16(3), 1600-1617. https://doi.org/10.7456/tojdac.1929018
Vancouver
Yavuzyılmaz B. POST-DİJİTAL ÇAĞDA RESİM SANATI: YAPAY ZEKA, HAPTİK ALGI VE ONTOLOJİK DİRENÇ. Turkish Online Journal of Design Art and Communication. 2026;16(3):1600-1617. doi:10.7456/tojdac.1929018
BibTeX
@article{Yavuzylmaz2026,
author = {Yavuzyılmaz, Burak},
title = {POST-DİJİTAL ÇAĞDA RESİM SANATI: YAPAY ZEKA, HAPTİK ALGI VE ONTOLOJİK DİRENÇ},
journal = {Turkish Online Journal of Design Art and Communication},
year = {2026},
volume = {16},
number = {3},
pages = {1600--1617},
doi = {10.7456/tojdac.1929018}
}
EUVIMED