Od dylematu strukturalnego do osobistego wypalenia: kaskadowa logika dylematów w polskiej pracy socjalnej
Praca Socjalna · 30.06.2026 · 41 (2) · 77-97
DOI: 10.71358/ps.3044 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Praca Socjalna, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Paweł Szałkowski. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł bada problematykę dylematów zawodowych w polskiej pracy socjalnej, wskazując, że dotychczasowe analizy przedstawiają je w sposób fragmentaryczny i ignorują ich hierarchiczne powiązania. Celem prezentowanego artykułu, opartego na krytycznej analizie literatury, aktów prawnych i raportów, jest zaproponowanie nowej ramy analitycznej, która pozwoli na uchwycenie tych zależności. Rezultatem jest czteropoziomowy, kaskadowy model dylematów, który ukazuje, jak trudności tworzą łańcuch przyczynowo-skutkowy. U jego źródła leży nierozwiązywalny dylemat strukturalny (Poziom I) – konflikt między funkcją wsparcia a kontroli. Napięcie to jest przenoszone na kolejne poziomy: strategiczny (Poziom II), gdzie faworyzowana jest praca z przypadkiem; praktyczny (Poziom III), na którym logika systemu zderza się z sytuacją klienta; oraz osobisty (Poziom IV), gdzie skumulowane sprzeczności prowadzą do wypalenia zawodowego. Model unaocznia, że ciężar problemu leży w wadach systemowych, a nie w indywidualnych predyspozycjach pracowników czy klientów. Taka perspektywa wyjaśnia ograniczoną skuteczność interwencji na niższych poziomach i podkreśla konieczność głębokich reform, w tym rozdzielenia funkcji kontrolnych od wspierających.
Zitieren
APA
Szałkowski, P. (2026). Od dylematu strukturalnego do osobistego wypalenia: kaskadowa logika dylematów w polskiej pracy socjalnej. Praca Socjalna, 41(2), 77-97. https://doi.org/10.71358/ps.3044
Vancouver
Szałkowski P. Od dylematu strukturalnego do osobistego wypalenia: kaskadowa logika dylematów w polskiej pracy socjalnej. Praca Socjalna. 2026;41(2):77-97. doi:10.71358/ps.3044
BibTeX
@article{Szakowski2026,
author = {Szałkowski, Paweł},
title = {Od dylematu strukturalnego do osobistego wypalenia: kaskadowa logika dylematów w polskiej pracy socjalnej},
journal = {Praca Socjalna},
year = {2026},
volume = {41},
number = {2},
pages = {77--97},
doi = {10.71358/ps.3044}
}
EUVIMED