Między dialogiem a kontrolą. Komunikacja w pracy socjalnej jako relacja asymetryczna
Praca Socjalna · 30.06.2026 · 41 (2) · 11-26
DOI: 10.71358/ps.3041 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Praca Socjalna, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Monika Dorota Adamczyk. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł podejmuje problematykę komunikacji w pracy socjalnej, ujmując ją jako proces strukturalnie ambiwalentny, funkcjonujący na styku dialogu i kontroli instytucjonalnej. Punktem wyjścia rozważań jest krytyka podejść redukujących komunikację do zestawu kompetencji interpersonalnych, z pominięciem jej normatywnego, władczego i instytucjonalnego wymiaru. W tym kontekście artykuł odwołuje się do teorii działania komunikacyjnego Jürgena Habermasa, ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji idealnej sytuacji komunikacyjnej jako konstrukcji normatywnej. Celem tekstu jest ukazanie, w jakim zakresie perspektywa Habermasa może służyć krytycznemu rozumieniu relacji komunikacyjnych pomiędzy pracownikiem socjalnym a klientem oraz jakie ograniczenia ujawniają się w próbach realizacji dialogu w warunkach instytucjonalnych. Analiza koncentruje się na strukturalnych uwarunkowaniach komunikacji w pracy socjalnej, takich jak przymus proceduralny, nierówność zasobów komunikacyjnych oraz kontrolna funkcja państwa, które ograniczają możliwość realizacji komunikacji wolnej od dominacji. W artykule wykazano, że idealna sytuacja komunikacyjna nie stanowi empirycznego modelu relacji pomocowej, lecz pełni funkcję krytycznego punktu odniesienia, umożliwiającego identyfikację zniekształceń komunikacji oraz ujawnianie przemocy symbolicznej reprodukowanej w ramach praktyk diagnostycznych i administracyjnych. Z perspektywy pracy socjalnej teoria Habermasa nie oferuje gotowych rozwiązań praktycznych, lecz dostarcza narzędzi refleksji nad etycznymi i strukturalnymi ograniczeniami dialogu, wpisanymi w instytucjonalne ramy działania.
Zitieren
APA
Adamczyk, M. D. (2026). Między dialogiem a kontrolą. Komunikacja w pracy socjalnej jako relacja asymetryczna. Praca Socjalna, 41(2), 11-26. https://doi.org/10.71358/ps.3041
Vancouver
Adamczyk MD. Między dialogiem a kontrolą. Komunikacja w pracy socjalnej jako relacja asymetryczna. Praca Socjalna. 2026;41(2):11-26. doi:10.71358/ps.3041
BibTeX
@article{Adamczyk2026,
author = {Adamczyk, Monika Dorota},
title = {Między dialogiem a kontrolą. Komunikacja w pracy socjalnej jako relacja asymetryczna},
journal = {Praca Socjalna},
year = {2026},
volume = {41},
number = {2},
pages = {11--26},
doi = {10.71358/ps.3041}
}
EUVIMED