Otizm Spektrum Bozukluğu Tanı Sürecinde Annelerin Deneyimleri: Erken Belirtiler ve Tanı Arasındaki Süreçlerin İncelenmesi
Sobe Otizm Araştırmaları Dergisi · 30.04.2026 · 1 (2) · 145-155
DOI: 10.71350/sobe.30 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Sobe Otizm Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Zeynep TAKI KAPIDAŞ und 1 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı almış üç yaşından küçük çocukların annelerinin, çocuklarında erken belirtileri fark etme, şüphelerini paylaşma ve tanı alma sürecine ilişkin deneyimlerini incelemektir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımıyla desenlenmiş; çalışma grubu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Konya’da özel eğitim desteği alan OSB tanılı çocukların annelerinden oluşmaktadır. Veriler, demografik bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze toplanmış; görüşmeler ses kaydına alınarak yazılı metne dönüştürülmüş ve betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, annelerin OSB şüphesinin çoğunlukla göz teması kurmama, ismine tepki vermeme, dil gelişiminde gecikme, tekrarlayan davranışlar, dönen nesnelere aşırı ilgi, oyuncaklarla işlevsel oynamama ve sosyal etkileşimde sınırlılık gibi belirtilerle başladığını göstermektedir. Annelerin bir kısmı şüphelerini aile üyeleri ve sağlık profesyonelleriyle paylaştıktan sonra hızlı biçimde tanılama sürecine yöneldiği; bazı anneler ise destek eksikliği, normalleştirme, yanlış yönlendirme, ekonomik güçlükler veya psikolojik hazır oluşta zorlanma nedeniyle gecikme yaşadığı görülmektedir. Tanı sonrasında ailelerin büyük bölümü özel eğitim ve terapilere kısa sürede başladığı bulgularda yer almaktadır. Sonuçlar, erken belirtilerin aileler ve birinci basamak sağlık profesyonelleri tarafından fark edilmesinin, doğru yönlendirme yapılmasının ve ailelerin psikososyal açıdan desteklenmesinin erken tanı ve erken müdahale açısından kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Otizm, Otizm belirtileri, Erken tanı, Tanı süreci, Anne deneyimleri
Zitieren
APA
KAPIDAŞ, Z. T., & ATBAŞI, Z. (2026). Otizm Spektrum Bozukluğu Tanı Sürecinde Annelerin Deneyimleri: Erken Belirtiler ve Tanı Arasındaki Süreçlerin İncelenmesi. Sobe Otizm Araştırmaları Dergisi, 1(2), 145-155. https://doi.org/10.71350/sobe.30
Vancouver
KAPIDAŞ ZT, ATBAŞI Z. Otizm Spektrum Bozukluğu Tanı Sürecinde Annelerin Deneyimleri: Erken Belirtiler ve Tanı Arasındaki Süreçlerin İncelenmesi. Sobe Otizm Araştırmaları Dergisi. 2026;1(2):145-155. doi:10.71350/sobe.30
BibTeX
@article{KAPIDA2026,
author = {KAPIDAŞ, Zeynep TAKI and ATBAŞI, Zehra},
title = {Otizm Spektrum Bozukluğu Tanı Sürecinde Annelerin Deneyimleri: Erken Belirtiler ve Tanı Arasındaki Süreçlerin İncelenmesi},
journal = {Sobe Otizm Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {1},
number = {2},
pages = {145--155},
doi = {10.71350/sobe.30}
}
EUVIMED