Çoklu Yetersizlik Bağlamında Görme Bozukluğu ve Otizm Spektrum Bozukluğu: Literatür Taraması ve Uygulamalara Yansımalar
Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi · 25.06.2026 · 11 (1) · 32-46
DOI: 10.47479/ihead.1771964 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Şifa Bal und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 94 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, görme bozukluğu (GB) ve otizm spektrum bozukluğunun (OSB) birlikte görülmesine ilişkin alan yazını incelemektedir. Çalışmada GB–OSB’nin yaygınlığı, tanılama ve erken tarama süreçleri, yalnızca OSB ya da yalnızca GB tanılı çocukların ortak özellikleri ve GB–OSB olan çocuklara yönelik eğitsel müdahaleler ele alınmıştır. Literatür taraması sonucunda, GB tanısı konmuş çocuklarda OSB sıklığının dikkate değer oranlarda görüldüğü ve özellikle prematüre retinopatisi, optik sinir hipoplazisi ve doğuştan körlük gibi bazı görme bozukluğu türlerinde riskin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmalar, GB ve OSB’li çocukların sosyal iletişim, ortak dikkat, dil ve pragmatik becerilerde benzer güçlükler yaşadığını; oyun davranışlarında sınırlılıklar ve stereotipik hareketlerde örtüşmeler bulunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, bu belirtilerin yanlış tanıya yol açma riski taşıdığı ve GB ile ilişkili davranışların OSB’den ayırt edilmesinin güçlüğü vurgulanmaktadır. Mevcut tarama ve değerlendirme araçlarının büyük ölçüde görsel temelli olması, tanılama sürecini zorlaştırmaktadır. Elde edilen bulgular, GB–OSB olan çocuklara yönelik müdahale programlarının henüz sınırlı olduğunu ortaya koymaktadır. Buna karşılık, yalnızca OSB ya da yalnızca GB için etkili programların mevcut olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, multidisipliner yaklaşımların geliştirilmesi, öğretmenler ve profesyoneller için özel eğitim programlarının hazırlanması ve mesleki farkındalığın artırılması önerilmektedir. Sonuç olarak, GB–OSB ilişkisine dair daha fazla araştırmaya ve bilimsel dayanaklı müdahale programlarına ihtiyaç vardır.
Zitieren
APA
Bal, Ş., & Öcal, H. (2026). Çoklu Yetersizlik Bağlamında Görme Bozukluğu ve Otizm Spektrum Bozukluğu: Literatür Taraması ve Uygulamalara Yansımalar. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11(1), 32-46. https://doi.org/10.47479/ihead.1771964
Vancouver
Bal Ş, Öcal H. Çoklu Yetersizlik Bağlamında Görme Bozukluğu ve Otizm Spektrum Bozukluğu: Literatür Taraması ve Uygulamalara Yansımalar. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi. 2026;11(1):32-46. doi:10.47479/ihead.1771964
BibTeX
@article{Bal2026,
author = {Bal, Şifa and Öcal, Hülya},
title = {Çoklu Yetersizlik Bağlamında Görme Bozukluğu ve Otizm Spektrum Bozukluğu: Literatür Taraması ve Uygulamalara Yansımalar},
journal = {Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {1},
pages = {32--46},
doi = {10.47479/ihead.1771964}
}
EUVIMED