EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

IRK BİTİG’DE FALIN NİTELİĞİNİ BELİRLEYEN BİR UNSUR OLARAK KUŞLAR VE SEMBOLİK İŞLEVLERİ

Kadir Korkmaz

Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 6 (2) · 81-92

DOI: 10.71096/cakutad.1926106 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Kadir Korkmaz. Die Arbeit nennt 16 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İnsanoğlu, yapısı gereği çevresel fenomenleri anlamlandırma ve onlarla bilişsel bir bağ kurma eğilimindedir. Nitekim mitoloji de insanlığın doğayı, doğa olaylarını, çevresinde olup bitenleri açıklama ve anlamlandırma gayretinin bir tezahürü, sembolik bir anlatım biçimi olarak tanımlanmaktadır. Eski Türk toplumlarının benimsediği göçebe yaşam tarzı, doğa unsurlarına atfedilen manevi değeri artırmış; bu bağlamda doğa ve doğal olaylar Türk kozmolojisinde merkezî bir konum edinmiştir. Gök cisimleri, hayvanlar ve yeryüzü şekilleri gibi unsurlar, kutsiyet atfedilerek mitolojik tasavvurun birer parçası hâline gelmiştir. Özellikle bazı Türk boylarının kökenlerini kurt, geyik, kartal gibi hayvan atalarla (ongun) ilişkilendirmeleri, bu durumun en somut göstergelerinden biridir. Bu çalışma, Türk dilinin en eski yazılı belgelerinden biri olan Irk Bitig’de yer alan hayvan figürlerinden özellikle kuş motiflerine odaklanmaktadır. Metinde geçen doğan, hüthüt, kartal, kuğu, kuzgun ve turna gibi kuş türleri incelenerek, bu figürlerin Türk kültür evrenindeki sembolik anlamları ile fal metinlerindeki işlevleri detaylıca değerlendirilmiştir. Metinler arası ve göstergebilimsel bir bakış açısıyla gerçekleştirilen bu analiz, falın iyi veya kötü olarak yorumlanması ile falda bahsi geçen kuşun sahip olduğu kültürel değer arasındaki derin anlamsal paralelliği ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, kuşların bu fal metinlerinde asla rastlantısal olarak bulunmadığı; aksine, dönemin inanç ve ahlak sisteminin bir yansıması olarak falın sonucunu doğrudan belirleyen temel mitolojik göstergeler olduğu açıkça tespit edilmiştir.

Zitieren

APA

Korkmaz, K. (2026). IRK BİTİG’DE FALIN NİTELİĞİNİ BELİRLEYEN BİR UNSUR OLARAK KUŞLAR VE SEMBOLİK İŞLEVLERİ. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 6(2), 81-92. https://doi.org/10.71096/cakutad.1926106

Vancouver

Korkmaz K. IRK BİTİG’DE FALIN NİTELİĞİNİ BELİRLEYEN BİR UNSUR OLARAK KUŞLAR VE SEMBOLİK İŞLEVLERİ. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2026;6(2):81-92. doi:10.71096/cakutad.1926106

BibTeX
@article{Korkmaz2026,
  author = {Korkmaz, Kadir},
  title = {IRK BİTİG’DE FALIN NİTELİĞİNİ BELİRLEYEN BİR UNSUR OLARAK KUŞLAR VE SEMBOLİK İŞLEVLERİ},
  journal = {Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {6},
  number = {2},
  pages = {81--92},
  doi = {10.71096/cakutad.1926106}
}
Kostenlos starten →