Epistemik Kopuş ve Devlet-Merkezli Süreklilik: Türkiye’de Din Eğitiminin İmam Hatip Liseleri Bağlamında Dönüşümü
Akademik-Us · 31.05.2026 · (19) · 210-228
DOI: 10.70971/akademikus.1901320 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik-Us, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Şeyda Aydın. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Türkiye’de din–devlet ilişkisinin eğitim alanındaki dönüşümünü İmam Hatip Liseleri örneği üzerinden “epistemik kopuş” ve “yeniden köklenme” kavramsal ekseninde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, erken Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen reformların yalnızca idari bir düzenleme olmadığını; dinî bilginin üretim, meşruiyet ve yetkilendirme mekanizmalarını devlet-merkezli bir çerçevede yeniden kuran yapısal bir epistemik müdahale niteliği taşıdığını ileri sürmektedir. 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile medrese sisteminin tasfiyesi ve eğitim alanının merkezileştirilmesi, dinî bilginin geleneksel ilmî özerklik alanlarından çıkarılarak modern kamu bürokrasisinin normatif ve pedagojik mekanizmaları içine taşınması anlamına gelmiştir. Bu dönüşüm, dinin kamusal alandan bütünüyle dışlanmasından ziyade, devlet tarafından yeniden tanımlanması ve düzenlenmesi şeklinde gerçekleşmiştir.Makale, nitel araştırma yöntemine dayanmaktadır ve tarihsel kaynak analizi esas alınarak hazırlanmıştır. Resmî belgeler, eğitim mevzuatı, literatür ve güncel politika metinleri karşılaştırmalı biçimde incelenmiştir. Güncel dönemde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde öne çıkan “kök”, “medeniyet” ve “değer” vurguları, epistemik bir geri dönüşten ziyade mevcut devlet-merkezli epistemik çerçevenin normatif düzeyde yeniden anlamlandırılması olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak çalışma, Türkiye’de din–devlet ilişkisinin doğrusal bir sekülerleşme ya da kurumsal geri dönüş anlatısıyla açıklanamayacağını; yapısal süreklilik ile söylemsel yeniden köklenmenin eşzamanlı işlediği bir model önerdiğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Aydın, Ş. (2026). Epistemik Kopuş ve Devlet-Merkezli Süreklilik: Türkiye’de Din Eğitiminin İmam Hatip Liseleri Bağlamında Dönüşümü. Akademik-Us, 210-228. https://doi.org/10.70971/akademikus.1901320
Vancouver
Aydın Ş. Epistemik Kopuş ve Devlet-Merkezli Süreklilik: Türkiye’de Din Eğitiminin İmam Hatip Liseleri Bağlamında Dönüşümü. Akademik-Us. 2026:210-228. doi:10.70971/akademikus.1901320
BibTeX
@article{Aydn2026,
author = {Aydın, Şeyda},
title = {Epistemik Kopuş ve Devlet-Merkezli Süreklilik: Türkiye’de Din Eğitiminin İmam Hatip Liseleri Bağlamında Dönüşümü},
journal = {Akademik-Us},
year = {2026},
number = {19},
pages = {210--228},
doi = {10.70971/akademikus.1901320}
}
EUVIMED