SÖZLÜ KÜLTÜRDEN DİJİTAL ANLATIYA: “ÖLÜ EKMEĞİ” FİLMİ BAĞLAMINDA ÂŞIKLIK GELENEĞİ
Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi · 30.06.2026 · 4 (1) · 1-18
DOI: 10.70819/kares.1793265 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Aykut Günaydın. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kültür, dinamik yapısı gereği ortaya çıktığı andan itibaren farklı toplumsal çevrelerde değişime ve dönüşüme açık olmuş, bu yönüyle kuşaktan kuşağa aktarılırken çeşitli formlarda yeniden şekillenmiştir. Ozan-baksı geleneğinin devamı olan âşıklık, Anadolu sahasında önemli bir yere sahiptir. 16. yüzyıl itibarıyla Anadolu’da ortaya çıktığı düşünülen bu gelenek; âşık, saz şairi gibi adlarla anılan sanatçılar aracılığıyla zengin bir kültürel miras oluşturmuştur. Hun dönemine kadar uzanan köklü geçmişiyle âşıklık geleneği günümüzde her ne kadar etkisini büyük ölçüde yitirmiş olsa da teknolojik araçlar sayesinde dijital platformlarda yaşatılmaya ve yeni kuşaklara aktarılmaya çalışılmaktadır. Bu çalışmada, Reis Çelik’in yapımcılığını ve yönetmenliğini üstlendiği “Ölü Ekmeği” adlı sinema filminin âşıklık geleneğini nasıl yansıttığı incelenmektedir. Filmde, Ardahan yöresi bağlamında âşıklıktaki usta-çırak ilişkisi, dudakdeğmez, âşık faslı, usta malı söyleme gibi unsurların yanı sıra kutsal ziyaret yeri, dilek ağacı, ölü aşı gibi halk bilimi unsurları da etkileyici biçimde seyirciye sunulmaktadır. Alan Dundes’in “Doku, Metin, Bağlam (Konteks)” yaklaşımı temel alınarak yapılan analiz, geleneksel kültürün dijital çağda nasıl korunabileceği ve yeni nesillere nasıl aktarılabileceği konusunda önemli veriler ortaya koymaktadır. Çalışma, âşıklık geleneğinin sinema gibi görsel-işitsel mecralarda yeniden kurgulanmasının kültürel süreklilik ve dönüşümün anlaşılması açısından taşıdığı öneme dikkat çekerken; aynı zamanda medyanın kültür endüstrisi içindeki rolü ile geleneksel değerlerin görsel-işitsel araçlarla aktarılmasındaki işlevine de vurgu yapmaktadır.
Zitieren
APA
Günaydın, A. (2026). SÖZLÜ KÜLTÜRDEN DİJİTAL ANLATIYA: “ÖLÜ EKMEĞİ” FİLMİ BAĞLAMINDA ÂŞIKLIK GELENEĞİ. Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 1-18. https://doi.org/10.70819/kares.1793265
Vancouver
Günaydın A. SÖZLÜ KÜLTÜRDEN DİJİTAL ANLATIYA: “ÖLÜ EKMEĞİ” FİLMİ BAĞLAMINDA ÂŞIKLIK GELENEĞİ. Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;4(1):1-18. doi:10.70819/kares.1793265
BibTeX
@article{Gnaydn2026,
author = {Günaydın, Aykut},
title = {SÖZLÜ KÜLTÜRDEN DİJİTAL ANLATIYA: “ÖLÜ EKMEĞİ” FİLMİ BAĞLAMINDA ÂŞIKLIK GELENEĞİ},
journal = {Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {4},
number = {1},
pages = {1--18},
doi = {10.70819/kares.1793265}
}
EUVIMED