Tek parti zamanında (1923-1945) yaşanmış sosyolojik evrimin tahlili
Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi · 2024
DOI: 10.70736/timad.2188 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 2024. Verfasst von Fahri Özteke. Die Arbeit nennt 129 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Tek Parti sürecinin ideolojisi Kemalizm ve ulus toplumu oluşturmada lokomotif vazifesi gören milliyetçilik arasında korporatist bir bağlantı vardı. Aslında toplumu yeniden dizayn etmenin şifreleri bahse konu bağlantıda gizli bulunmaktaydı. Cumhuriyet kadroları, önce siyasi ve hukuksal reformları gerçekleştirdi. Doğrudan gündelik yaşamı ilgilendiren devrimler ise, kamuoyu hazır hale geldikten sonra peyderpey pratiğe döküldü. Ancak sosyal devrimler Türk milletinin inançlarına olan bağlılığı, bazı çevrelerin çıkarlarını her şeyin önünde tutması, o yıllarda iletişim araçlarının kısıtlılığı ve yaşam tarzını değiştirmede karşılaşılan güçlükler nedeniyle çarçabuk yerine getirilemedi. Toplumsal ihtilalin yapılış sırası güncel siyasi atmosfer, dünya konjonktürü, devrimler arasındaki bağlantılar ve Atatürk’ün öngörülerine bağlı kalınarak gerçekleştirilmiştir. İnsanların dış görüntüleri ile beyin ve ruhlarının terbiye edilmesi arasındaki ilinti hesaba katılarak eğitim devrimlerine öncelik verildi. Modern ve milli değerler ekseninde yeni vatandaş imgesi meydana getirmek için birçok kurum açıldı. Böylece medrese ve türbeler gibi kapatılan yerlerin “içtimai” boşluğu doldurulmaya çalışıldı. Toplumda yaşanan hızlı değişim, Türk Devriminin hayatın her alanına şekil verdiğini ortaya koydu. Dilin sadeleştirilmesinden yeni tarih algısının tesirlerine, Türkçe ibadet projesinin girift yollarından batılı sanat anlayışını egemen kılınmasına kadar, Türkiye’de birkaç yüz yılda yapılacaklar çeyrek asra bile denk gelmeyen bir zaman dilimine sığdırıldı. Az zamanda yapılan bu büyük çaplı işlerin, hiçbir toplumsal bedel ödetmediğini iddia etmek imkânsızdır. Bu çalışma, Türkiye’de 1923-1945 yılları arasında yaşanan toplumsal olayları bilimsel veriler ışığında göz önüne serme hedefiyle kaleme alındı. Temel mesele olarak, Kemalizm’in sosyal kabulünün siyasi kabulü kadar kolay olmadığı işlendi. Fakat Avrupa’daki türdeşleri ile mukayese edildiğinde, bazı konularda Türk milletinin batılı toplumlardan daha fazla yeniliklere açık bir kimyaya sahip olduğu savı dillendirildi.
Zitieren
APA
Özteke, F. (2024). Tek parti zamanında (1923-1945) yaşanmış sosyolojik evrimin tahlili. Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi. https://doi.org/10.70736/timad.2188
Vancouver
Özteke F. Tek parti zamanında (1923-1945) yaşanmış sosyolojik evrimin tahlili. Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi. 2024. doi:10.70736/timad.2188
BibTeX
@article{zteke2024,
author = {Özteke, Fahri},
title = {Tek parti zamanında (1923-1945) yaşanmış sosyolojik evrimin tahlili},
journal = {Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi},
year = {2024},
doi = {10.70736/timad.2188}
}
EUVIMED