EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

TEK PARTİ DÖNEMİNDE TAŞRA SİYASETİ: ÇORUH (ARTVİN) VİLAYETİNDE CUMHURİYET HALK PARTİSİ TEŞKİLATI (1923-1945)

Ersoy Zengin

Belgi Dergisi · 20.07.2026 · (32) · 91-111

DOI: 10.33431/belgi.1811711 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Belgi Dergisi, online erschienen am 20.07.2026. Verfasst von Ersoy Zengin. Die Arbeit nennt 41 Literaturangaben. Gefördert von: yok.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, 1923–1945 yılları arasında Çoruh (Artvin) vilayetinde Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) kuruluşu ve gelişim sürecini ele almakta; Tek parti döneminde yerel siyasi örgütlenmenin biçimlenişine odaklanmaktadır. 1930’lu yılların ikinci yarısından itibaren CHP Genel Sekreterliği, taşra örgütlenmesine özel bir önem atfetmiş; bu doğrultuda 1935 yılında alınan parti-devlet bütünleşmesi kararıyla, 1936’dan itibaren valilerin aynı zamanda bulundukları illerde partinin başkanlığı görevini üstlenmeleri kararlaştırılmıştır. Çoruh Vilayetinde bu uygulamanın ilk temsilcilerinden biri olan Vali Refik Koraltan, parti teşkilatının güçlendirilmesine yönelik önemli çalışmalar gerçekleştirmiştir.1939 yılında valilerin parti başkanlığı uygulamasının sona erdirilmesiyle birlikte, yerel siyasette sivil aktörlerin etkisi artmaya başlamıştır. Bu süreçte Dr. Cemal Alper (Kazancıoğlu), CHP Çoruh Vilayeti Başkanlığı görevine getirilmiş; yönetim kurulu üyeleriyle birlikte köy, nahiye, ilçe ve il düzeyinde örgütlenmeyi kurumsallaştırma çabası içine girmiştir. Parti tüzük ve talimatnamelerine uygun olarak il ve ilçe yönetim kurulları oluşturulmuş; Cumhuriyet Halk Partisi’nin altı ilkesi, köylerde düzenlenen toplantılar ve Halkevleri ile Halkodaları aracılığıyla halka aktarılmaya çalışılmıştır.Partinin halk nezdindeki itibarı, büyük ölçüde valilikle kurulan uyumlu ilişkilere bağlıydı. Halktan gelen taleplerin valilik ve CHP Genel Sekreterliği aracılığıyla karşılanması, partiye olan ilgiyi artırmış; bu durum üye sayısındaki artışa da yansımıştır. Nitekim 1936 yılında 1.321 olan üye sayısı, 1942 yılı itibarıyla 16.980’e yükselmiştir. Bu nedenle parti yöneticileri, valilerle iş birliği içerisinde çalışmaya özen göstermiş; ancak yerel teşkilatın güçlenmesiyle birlikte zaman zaman idari otoritelerle çıkar çatışmaları da yaşanmıştır. Dr. Cemal Alper, bu tür sorunları çoğu zaman parti müfettişi Cemal Karamuğla’nın desteğiyle çözmeyi başarmıştır.Sonuç olarak, Türkiye’de yaklaşık yirmi yıl süren tek partili yönetim dönemi, halkın siyasete ve seçim süreçlerine aşinalık kazandığı bir “siyasal sosyalleşme” evresi olarak değerlendirilebilir. Çoruh örneği, bu dönemde taşra teşkilatlanmasının hem merkezî kontrolün bir aracı hem de yerel siyasetin gelişiminde bir laboratuvar işlevi gördüğünü göstermektedir.

Förderung

  • yok

Zitieren

APA

Zengin, E. (2026). TEK PARTİ DÖNEMİNDE TAŞRA SİYASETİ: ÇORUH (ARTVİN) VİLAYETİNDE CUMHURİYET HALK PARTİSİ TEŞKİLATI (1923-1945). Belgi Dergisi, 91-111. https://doi.org/10.33431/belgi.1811711

Vancouver

Zengin E. TEK PARTİ DÖNEMİNDE TAŞRA SİYASETİ: ÇORUH (ARTVİN) VİLAYETİNDE CUMHURİYET HALK PARTİSİ TEŞKİLATI (1923-1945). Belgi Dergisi. 2026:91-111. doi:10.33431/belgi.1811711

BibTeX
@article{Zengin2026,
  author = {Zengin, Ersoy},
  title = {TEK PARTİ DÖNEMİNDE TAŞRA SİYASETİ: ÇORUH (ARTVİN) VİLAYETİNDE CUMHURİYET HALK PARTİSİ TEŞKİLATI (1923-1945)},
  journal = {Belgi Dergisi},
  year = {2026},
  number = {32},
  pages = {91--111},
  doi = {10.33431/belgi.1811711}
}
Kostenlos starten →