İşitme yetersizliği olan çocuklarda işaret dili kullanımının sözel dil gelişimi üzerindeki etkileri konusunda ebeveyn görüşlerinin incelenmesi
International Journal of Eurasia Social Sciences · 19.03.2026 · 17 (63) · 299-313
DOI: 10.70736/ijoess.1678 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift International Journal of Eurasia Social Sciences, online erschienen am 19.03.2026. Verfasst von Tüncay Tutuk. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
İşitme yetersizliği olan çocukların erken dönemde sözel dille birlikte işaret dilini edinmeleri konusundaki araştırmalar, işaret dilinin etkilerine ilişkin farklı bulgular sunmaktadır. Bu araştırmada, anadil olarak sözel dili edinmiş, ilerleyen yaşlarda ikinci dil olarak Türk İşaret Dili’ni (TİD) öğrenen işitme yetersizliği olan çocukların TİD’i kullanmalarının sözel dil becerileri üzerindeki etkilerini ebeveynlerinin deneyim ve görüşlerine dayalı olarak incelemek amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseniyle tasarlanan araştırmayla ulaşılan veriler tümevarımsal olarak analiz edilmiştir. Bulgular tanılanma sürecinde ve sonrasında uzmanlar tarafından ebeveynlere TİD’e ilişkin bilgilendirme yapılmadığını ve çocukların ilk eğitim yaşantılarının işitsel-sözel yöntemle eğitim veren kurumlarda olduğunu göstermektedir. Katılımcı ebeveynler, çocuklarının farklı sosyal bağlamlarda akranlarıyla iletişimleri yoluyla TİD’i öğrendiklerini ve işaret dilinin hem sözel dil gelişimi hem de sosyal gelişim boyutunda olumlu etkisi olduğunu belirtmişlerdir. Bulgular, katılımcı ebeveynlerin TİD’in erken döneminde edinilmesinin sözel dili olumsuz etkileyebileceği yönündeki kaygılarına karşın, sözel dil edinimi sonrasında işaret dilinin öğrenilmesinin yararlı olacağı yönündedir. Sonuç olarak, mevcut eğitim programları, ailelerin TİD’e ilişkin bilgi eksikleri ve uzmanların işaret diline yönelik olumsuz bakış açıları nedenleriyle ebeveynlerin işaret dilinin sözel dil gelişimi sonrasında edinilmesini daha uygun bulduğu söylenebilir. Bu doğrultuda erken çocukluk döneminde sunulacak, aile eğitimini de kapsayan TİD eğitim programlarının oluşturulması; ailelerin ve uzmanların TİD konusunda bilgilendirilmeleri önerilmektedir.
Zitieren
APA
Tutuk, T. (2026). İşitme yetersizliği olan çocuklarda işaret dili kullanımının sözel dil gelişimi üzerindeki etkileri konusunda ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. International Journal of Eurasia Social Sciences, 17(63), 299-313. https://doi.org/10.70736/ijoess.1678
Vancouver
Tutuk T. İşitme yetersizliği olan çocuklarda işaret dili kullanımının sözel dil gelişimi üzerindeki etkileri konusunda ebeveyn görüşlerinin incelenmesi. International Journal of Eurasia Social Sciences. 2026;17(63):299-313. doi:10.70736/ijoess.1678
BibTeX
@article{Tutuk2026,
author = {Tutuk, Tüncay},
title = {İşitme yetersizliği olan çocuklarda işaret dili kullanımının sözel dil gelişimi üzerindeki etkileri konusunda ebeveyn görüşlerinin incelenmesi},
journal = {International Journal of Eurasia Social Sciences},
year = {2026},
volume = {17},
number = {63},
pages = {299--313},
doi = {10.70736/ijoess.1678}
}
EUVIMED