EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Gülnuş Emetullah Sultan Mektupları ve III. Selim Dönemi Belgeleri Işığında Osmanlı Sarayında Tören Nesnesi Olarak Beşik ve Estetik Temsil

Şeyda Alpay

Ege Sosyal Bilimler Dergisi · 2025

DOI: 10.70029/esbd.1822618 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Ege Sosyal Bilimler Dergisi, 2025. Verfasst von Şeyda Alpay. Die Arbeit nennt 17 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Osmanlı sarayında hanedan doğumlarıyla bağlantılı olarak gerçekleştirilen Vilâdet-i Hümâyun törenlerinde kullanılan beşiklerin anlamını, üretim sürecini ve estetik dönüşümünü arşiv belgeleri ile mevcut örnekler üzerinden incelemektedir. Araştırmanın temelini, 1703–1704 tarihli Gülnuş Emetullah Valide Sultan mektupları ve 1799 tarihli Beşik Masraf Defteri oluşturmaktadır. Belgeler, Valide Sultan’ın beşik yapım sürecine doğrudan müdahil olduğunu, biçim, malzeme ve süsleme tercihlerini bizzat belirlediğini göstermektedir. 1799 tarihli defterde yer alan 105.319 kuruşluk harcama kaydı, beşiğin yalnızca törensel bir obje değil, aynı zamanda ekonomik ve siyasi bir güç göstergesi olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmada belgelerde tarif edilen beşik, günümüze ulaşan 18. ve 19. yüzyıl Osmanlı beşik örnekleriyle karşılaştırılarak biçim ve malzeme yönünden değerlendirilmiştir. Karşılaştırma, 18. yüzyılda zengin süsleme anlayışının öne çıktığını, 19. yüzyılda ise daha sade, işlevsel ve yapısal bir tasarımın benimsendiğini göstermektedir. Bu değişim, saray zanaatkârlığındaki estetik dönüşümün yanı sıra, Osmanlı sanatında törensel ihtişamdan ölçülü bir zarafete geçiş sürecini de yansıtmaktadır. Sonuç olarak, beşik, Osmanlı sarayında doğumun biyolojik anlamını aşarak, hanedan meşruiyetinin, Valide Sultan’ın estetik katkısının ve devletin törensel temsiliyetinin somut bir göstergesine dönüşmüştür.

Zitieren

APA

Alpay, Ş. (2025). Gülnuş Emetullah Sultan Mektupları ve III. Selim Dönemi Belgeleri Işığında Osmanlı Sarayında Tören Nesnesi Olarak Beşik ve Estetik Temsil. Ege Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.70029/esbd.1822618

Vancouver

Alpay Ş. Gülnuş Emetullah Sultan Mektupları ve III. Selim Dönemi Belgeleri Işığında Osmanlı Sarayında Tören Nesnesi Olarak Beşik ve Estetik Temsil. Ege Sosyal Bilimler Dergisi. 2025. doi:10.70029/esbd.1822618

BibTeX
@article{Alpay2025,
  author = {Alpay, Şeyda},
  title = {Gülnuş Emetullah Sultan Mektupları ve III. Selim Dönemi Belgeleri Işığında Osmanlı Sarayında Tören Nesnesi Olarak Beşik ve Estetik Temsil},
  journal = {Ege Sosyal Bilimler Dergisi},
  year = {2025},
  doi = {10.70029/esbd.1822618}
}
Kostenlos starten →