Kutubşâhî Sarayında Kadın Nüfuzu ve Siyasi Temsil: Nâibe Hayat Bahş Begüm Örneği
KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 12 (1) · 55-80
DOI: 10.21798/kadem.2026.203 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Gönül Bayram Kalkan. Die Arbeit nennt 67 Literaturangaben. Gefördert von: Yazar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir..
Abstract (Originalsprache)
Tarih boyunca Türk toplumunda siyasi, idari ve askerî sahalarda etkin bir konuma sahip olan Türk kadını, bu nüfuzunu 1512-1687 yılları arasında günümüz Hindistan sınırları içinde kalan Doğu Dekken bölgesinde hüküm süren Kutubşâhî Hanedanlığı içinde de muhafaza etti. Her ne kadar bu siyasi teşekkülde bir kadının sultan unvanıyla tahta çıktığına tanıklık edilmemiş olsa da hanedan mensubu kadınlar saray hiyerarşisi ve siyasal ilişkiler ağı içinde belirleyici roller üstlenerek tarih sahnesinde müstesna bir yer edindi. Saray kadınlarına dair bilgilerin son derece sınırlı olduğu bir bağlamda dahi bazı kadın şahsiyetler, siyasi ferasetleri ve diplomatik maharetleriyle devlet işleyişinde etkin roller üstlendi. Bu seçkin şahsiyetlerin en dikkat çekici örneklerinden biri üç farklı hükümdar döneminde nüfuzunu koruyarak Kutubşâhî siyasetinin istikametini belirleyen Hayat Bahş Begüm’dür. Bu çalışma, Kutubşâhîler’in beşinci hükümdarı Muhammed Kulı’nın kızı ve tek varisi, altıncı hükümdar Muhammed Kutubşâh’ın hanımı ve en önemli destekçisi, yedinci hükümdar Abdullâh Kutubşâh’ın annesi ve naibesiolarak devlet yapısı içinde konumlanan Hayat Bahş Begüm’ün siyasi, idari ve toplumsal etkilerini incelemektedir. Böylece çalışma, farklı roller içinde ancak aynı kudret ve dirayetle hareket eden Hayat Bahş Begüm’ün istisnai konumu üzerinden hem Dekken sultanlıklarında kadın nüfuzunun mahiyetini değerlendirmeyi hem de Kutubşâhî tarihinin gölgede kalmış bir kadın aktörünü görünür kılmayı amaçlamaktadır.
Förderung
- Yazar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.
Zitieren
APA
Kalkan, G. B. (2026). Kutubşâhî Sarayında Kadın Nüfuzu ve Siyasi Temsil: Nâibe Hayat Bahş Begüm Örneği. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 12(1), 55-80. https://doi.org/10.21798/kadem.2026.203
Vancouver
Kalkan GB. Kutubşâhî Sarayında Kadın Nüfuzu ve Siyasi Temsil: Nâibe Hayat Bahş Begüm Örneği. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi. 2026;12(1):55-80. doi:10.21798/kadem.2026.203
BibTeX
@article{Kalkan2026,
author = {Kalkan, Gönül Bayram},
title = {Kutubşâhî Sarayında Kadın Nüfuzu ve Siyasi Temsil: Nâibe Hayat Bahş Begüm Örneği},
journal = {KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1},
pages = {55--80},
doi = {10.21798/kadem.2026.203}
}
EUVIMED