ASKERÎ VESAYETTEN DEMOKRATİK MEŞRUİYETE: TALAT AYDEMİR’İN DARBE GİRİŞİMLERİ KARŞISINDA İSMET İNÖNÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi · 29.04.2026 · 13 (1) · 214-228
DOI: 10.69878/deuefad.1817952 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 29.04.2026. Verfasst von Mehmet Biçici und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 48 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
1960 Darbesi, Türk Siyasetinde etkisini uzun süre gösterecek olan darbe geleneğinin başlamasına neden olmuştur. Darbeden sonra Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde kurulan Milli Birlik Komitesi içinde birlik sağlanamamış, komitenin bir bölümü yönetimin sivillere devredilmesini savunurken diğer bölümüyse yönetimin sivillere bırakılmaması gerektiğini savunmuştur. Bir kanadını Albaylar Cuntası olarak bilinen ve Albay Talat Aydemir’in liderliğini üstlendiği grup, mevcut durumun sürdürülemez olduğunu iddia ederek 1962 yılında yeni bir darbe teşebbüsünde bulunmuşlardır. 22 Şubat 1962 tarihinde başlayan darbe girişimi, önce İsmet İnönü Başbakanlığındaki hükümet ve Genelkurmay Başkanlığını hazırlıksız olarak yakalasa da bu şaşkınlığını üzerinden atan ve durumun ciddiyetini anlayan İsmet İnönü, hemen harekete geçerek darbenin bastırılmasında liderliği üstlenmiştir. Gece boyu oynadığı etkili stratejiyle önce Talat Aydemir’in askeri ve psikolojik üstünlüğünü kırarak durumu eşitlemiş, ardından gerek Hava Kuvvetlerinin etkisi gerekse de ordu içerisindeki güçlü konumu sayesinde girişimin başarısız olmasında baş rolü oynamıştır. Başarısız ilk girişiminin ardından emekli edilen Talat Aydemir ise darbe hevesinden vazgeçmemiş ve yaklaşık bir yıl sonra Mayıs 1963 yılında ikinci kez darbe teşebbüsünde bulunmuştur. Ancak bu girişimi de İsmet İnönü engeline takılarak yeniden başarısız olmuş ve tutuklanarak yargılanmıştır. Her iki girişimi de başarılı bir şekilde savuran İsmet İnönü’nü, Türk siyasetini büyük bir tehlikeden kurtararak ülkede demokrasinin tesis edilmesinde büyük rol oynamıştır.
Zitieren
APA
Biçici, M., & Dikçe, U. (2026). ASKERÎ VESAYETTEN DEMOKRATİK MEŞRUİYETE: TALAT AYDEMİR’İN DARBE GİRİŞİMLERİ KARŞISINDA İSMET İNÖNÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 13(1), 214-228. https://doi.org/10.69878/deuefad.1817952
Vancouver
Biçici M, Dikçe U. ASKERÎ VESAYETTEN DEMOKRATİK MEŞRUİYETE: TALAT AYDEMİR’İN DARBE GİRİŞİMLERİ KARŞISINDA İSMET İNÖNÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2026;13(1):214-228. doi:10.69878/deuefad.1817952
BibTeX
@article{Biici2026,
author = {Biçici, Mehmet and Dikçe, Uğur},
title = {ASKERÎ VESAYETTEN DEMOKRATİK MEŞRUİYETE: TALAT AYDEMİR’İN DARBE GİRİŞİMLERİ KARŞISINDA İSMET İNÖNÜ},
journal = {Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {13},
number = {1},
pages = {214--228},
doi = {10.69878/deuefad.1817952}
}
EUVIMED