Oğuz Atay’ın Öykülerinde İtibari Âlemin Kurulmasına Yardımcı Bir Unsur Olarak Mektup Türünün Kullanımı ve Mektup Türünde Yazılmış Öyküleri
Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi · 24.06.2026 · 6 (11) · 1-14
DOI: 10.69787/bitigefd.1787177 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 24.06.2026. Verfasst von Hicran Karatay Gümüş. Die Arbeit nennt 15 Literaturangaben. Gefördert von: İstanbul Üniversitesi.
Abstract (Originalsprache)
En kısa tanımıyla yakında olmayan biriyle konuşma aracı olan mektubun, 18. yüzyıl itibariyle gelişme gösteren bireyleşme tarihi ile doğru orantılı olarak yazın dünyasındaki yeri belirginleşmiştir. En içten ve samimi hislerin ortaya çıktığı, doğal dilin olduğu gibi yansıtıldığı mektuplar, konularına göre çeşitli gruplara ayrılsalar da ortak özellikleri bireysel arzu, istek, düşünce ve şikâyetlerin aktarımıdır. Bireyin en açık biçimde varlık bulduğu postmodern anlatı bu noktada mektup türünden faydalanır. Mektubun samimi üslubu öykünün dilini zenginleştirirken öykünün psikolojik derinliğini arttırır. Mektubun imkanları postmodern anlatının çok katmanlı yapısını besler. Türk edebiyatında postmodern anlatının öncü isimlerinden biri olan Oğuz Atay, öykülerinde mektup türünün bahsi geçen imkanlarına sıklıkla başvurur. Mektubun metinlerarası göndermelerle kurduğu ilişkiler ve anlatıcıya sağladığı çok katmanlı ifade imkanları kayda değerdir. Mektup, Oğuz Atay’ın kurgusunda yalnızca yazılı bir iletişim formu olmaktan çıkarak bireyin kendilik dünyasını açık ettiği, modern insanın iletişim kurmadaki başarısızlığı ve varoluşsal yalnızlığınını dile getirdiği, hatta kimi zaman kimlik parçalanmasının somutlaştığı bir alan olarak kullanılır. Ayrıca mektup onun öykülerinde farklı seslerin bir arada kullanımına imkân tanıyarak anlatının ritmini arttırır. Bu çalışmada Oğuz Atay’ın tek öykü kitabı olan ve sekiz öyküsünü içeren Korkuyu Beklerken adlı eseri incelenmiştir. Korkuyu Beklerken’de mektup türünde yazılmış öyküler tespit edilmiş aynı zamanda öykülerde kurguya yardımcı bir unsur olarak var olan mektubun işlevi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda “Bir Mektup”, “Ne Evet Ne Hayır, “Korkuyu Beklerken”, “Tahta At” ve “Babama Mektup” ele alınan öykülerdir. Öyküler üzerine yapılan incelemede hem postmodern anlatının yapısı üzerine düşünülmüş hem psikanalitik eleştirinin imkanlarından faydalanılmıştır. Mektup türünün öykülerdeki işlevini belirlemek adına zaman zaman Oğuz Atay’ın kurmaca dünyasını besleyen yazarların eserlerine de başvurulmuştur.
Förderung
- İstanbul Üniversitesi
Zitieren
APA
Gümüş, H. K. (2026). Oğuz Atay’ın Öykülerinde İtibari Âlemin Kurulmasına Yardımcı Bir Unsur Olarak Mektup Türünün Kullanımı ve Mektup Türünde Yazılmış Öyküleri. Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi, 6(11), 1-14. https://doi.org/10.69787/bitigefd.1787177
Vancouver
Gümüş HK. Oğuz Atay’ın Öykülerinde İtibari Âlemin Kurulmasına Yardımcı Bir Unsur Olarak Mektup Türünün Kullanımı ve Mektup Türünde Yazılmış Öyküleri. Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2026;6(11):1-14. doi:10.69787/bitigefd.1787177
BibTeX
@article{Gm2026,
author = {Gümüş, Hicran Karatay},
title = {Oğuz Atay’ın Öykülerinde İtibari Âlemin Kurulmasına Yardımcı Bir Unsur Olarak Mektup Türünün Kullanımı ve Mektup Türünde Yazılmış Öyküleri},
journal = {Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {6},
number = {11},
pages = {1--14},
doi = {10.69787/bitigefd.1787177}
}
EUVIMED