Engelli Araştırmaları Çerçevesinde Yeni Bir Kavram Olarak "Ableizm" ve Türkiye Boyutu
Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi · 29.04.2026 · 15 (41) · 1-30
DOI: 10.31199/hakisderg.1710128 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, online erschienen am 29.04.2026. Verfasst von Ali Seyyar. Die Arbeit nennt 49 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Engellilik konusuna disiplinler arası bir yaklaşım ile ele alan bu makale, engelliliği sosyal, tarihsel ve kültürel bir yapı olarak anlamakta ve engellilik olgusunun tıbbi olarak teşhis edilebilen rahatsızlıklarla eş tutulamayacağı, ancak öncelikle toplumsal olarak inşa edilen zorlukların bir sonucu olduğu varsayımına dayanmaktadır. Bu zorluklar, engellilerin toplum hayatına eşit vatandaşlar olarak katılımının önündeki sosyal sorunlardan biridir. Dolayısıyla engelliler, mevzuat gereği bazı iyileştirmelere rağmen toplumda halen ezilen bir azınlığın üyeleri konumundadır. Bunun en önemli nedenlerinden biri de engellilere yönelik ayrımcılık ve düşmanlık içeren ableizmdir. Ableizm, fiziksel veya zihinsel bir engelden dolayı kişilerin haksız yere eşit olmayan muamele görmesi ve dışlanmaya maruz kalmasıdır. Dolayısıyla ableizm, bir kişinin çoğunlukla dışarıdan negatif olarak algılanabilen belirli bir bedensel özelliği veya yeteneği nedeniyle yargılanmasıdır. Bu anlamda ableizm, engelli olmayan kişileri üstün tutan ve bunun sonucunda engelli kişileri ötekileştiren bir ayrımcılık türüdür. Bu makalenin amacı, ableizm kavramının değişik tezahürlerini ortaya koyduktan sonra Türkiye dâhil hemen her ülkede ableist tutum ve davranışlarının olabileceğini göstermektir. Makalede ayrıca toplumu engelliliğe özgü ihtiyaçlar konusunda duyarlı hale getirmek, engelli insanların öz imajlarını güçlendirmek ve böylece engelli insanların toplumda dışlanmasını önlemek amacıyla ableizm ile mücadelede temel stratejiler de belirlenmiştir.
Zitieren
APA
Seyyar, A. (2026). Engelli Araştırmaları Çerçevesinde Yeni Bir Kavram Olarak "Ableizm" ve Türkiye Boyutu. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 15(41), 1-30. https://doi.org/10.31199/hakisderg.1710128
Vancouver
Seyyar A. Engelli Araştırmaları Çerçevesinde Yeni Bir Kavram Olarak "Ableizm" ve Türkiye Boyutu. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi. 2026;15(41):1-30. doi:10.31199/hakisderg.1710128
BibTeX
@article{Seyyar2026,
author = {Seyyar, Ali},
title = {Engelli Araştırmaları Çerçevesinde Yeni Bir Kavram Olarak "Ableizm" ve Türkiye Boyutu},
journal = {Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {41},
pages = {1--30},
doi = {10.31199/hakisderg.1710128}
}
EUVIMED