Türkiye'de Sosyal Medya Aracılığıyla Egzotik Hayvan Ticareti: Hayvan Refahı, Halk Sağlığı ve Biyolojik Çeşitlilik Açısından Genel Değerlendirme
Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi · 30.06.2026 · 4 (1) · 50-61
DOI: 10.66716/acujes.1943146 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Deniz İnnal. Die Arbeit nennt 41 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Egzotik hayvanlara yönelik küresel ilginin artması, Türkiye’de sosyal medya platformları üzerinden kontrolsüz bir egzotik hayvan ticaret ağının oluşmasına yol açmıştır. Bu çalışma, Türkiye’deki sosyal medya platformlarında egzotik hayvan ticaretinin kapsamını, taksonomik çeşitliliğini ve çok boyutlu etkilerini sistematik olarak değerlendirmektedir. 2023 yılı boyunca takipçi sayısı en yüksek dört sosyal medya grubunda gerçekleştirilen izleme çalışmasında, sekiz farklı taksonomik sınıfa (Gastropoda, Arachnida, Chilopoda, Insecta, Malacostraca, Amphibia, Reptilia ve Mammalia) ait toplam 58 egzotik tür/takson tespit edilmiştir. Bulgular,Python regius,Eublepharis maculariusvePogona vitticepsgibi sürüngenlerin yanı sıra çok sayıda tarantula ve yem böceğinin yoğun ticari faaliyete konu olduğunu ortaya koymuştur. Ticareti yapılan türler arasında IUCN Kırmızı Liste’de Kritik Tehlikede (CR) olarak değerlendirilenAmbystoma mexicanumvePoecilotheria metallicagibi küresel koruma önceliği yüksek türlerin yer alması dikkat çekmektedir. Uygunsuz barındırma koşulları, yetersiz veteriner kontrolü, nakliye sırasındaki hayvan refahı ihlalleri ve kullanıcıların bilgi eksikliği ciddi endişelere neden olmaktadır. Ayrıca, bu türlerin Türkiye ekosistemlerinde istilacı popülasyonlar oluşturma riski ile zoonotik hastalık taşıma potansiyeli, halk sağlığı açısından önemli tehditler barındırmaktadır. Tek Sağlık (One Health) yaklaşımı çerçevesinde, egzotik hayvan ticaretinin ekolojik, hayvan refahı ve halk sağlığı boyutlarının bütüncül bir yaklaşımla ele alınması ve etkili yasal düzenlemelerin acilen hayata geçirilmesi zorunluluk arz etmektedir.
Zitieren
APA
İnnal, D. (2026). Türkiye'de Sosyal Medya Aracılığıyla Egzotik Hayvan Ticareti: Hayvan Refahı, Halk Sağlığı ve Biyolojik Çeşitlilik Açısından Genel Değerlendirme. Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 4(1), 50-61. https://doi.org/10.66716/acujes.1943146
Vancouver
İnnal D. Türkiye'de Sosyal Medya Aracılığıyla Egzotik Hayvan Ticareti: Hayvan Refahı, Halk Sağlığı ve Biyolojik Çeşitlilik Açısından Genel Değerlendirme. Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi. 2026;4(1):50-61. doi:10.66716/acujes.1943146
BibTeX
@article{nnal2026,
author = {İnnal, Deniz},
title = {Türkiye'de Sosyal Medya Aracılığıyla Egzotik Hayvan Ticareti: Hayvan Refahı, Halk Sağlığı ve Biyolojik Çeşitlilik Açısından Genel Değerlendirme},
journal = {Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {4},
number = {1},
pages = {50--61},
doi = {10.66716/acujes.1943146}
}
EUVIMED