EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Türkçeden Rusçaya Verinti Sözcüklerde Anlam Değişimleri Üzerine İnceleme / Türkçe Verintiler Sözlüğü Örneği

Zeynep Zahmacıoğlu, Aybüke Betül Doğan

BABUR Research · 30.06.2026 · 5 (1) · 95-104

DOI: 10.66119/babur.1950661 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift BABUR Research, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Zeynep Zahmacıoğlu und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 14 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Türkçeden Rusçaya geçen ödünçleme (verinti) sözcüklerin hedef dilde uğradığı semantik (anlamsal) değişimlerini dilbilimsel açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Tarih boyunca geniş bir coğrafyada sosyal, siyasi, ticari ve kültürel temaslarda bulunan Türk ve Rus toplumlarının dilsel etkileşim, biçimsel bir kelime alışverişiyle sınırlı kalmamış; alıcı dilin ihtiyaçları ve kültürel bağlamı doğrultusunda kelime aktarımında bazen yüzeysel bazen derin bir anlamsal dönüşümü de beraberinde getirmiştir. Çalışmanın veri kaynağını Günay Karaağaç tarafından hazırlanan "Türkçe Verintiler Sözlüğü" (TDK, 2021) oluşturmaktadır. Başka herhangi bir çalışma, saha verisi vs.den yararlanılmamıştır. Bu kaynak temel alınarak yapılan taramalar sonucunda, Türkçeden Rusçaya geçmiş ve anlamsal farklılaşmaya uğramış toplam 436 kelime tespit edilmiştir. İlgili sözcükler, metodolojik olarak "Tam Anlam Değişimine Uğrayanlar ile Kısmen Anlamı değişenler" ve "Anlamı Değişmeyenler" olarak iki ana kategori altında sınıflandırılmıştır: Elde edilen istatistiksel bulgulara bakıldığında incelenen kelimelerin 336'sı (yaklaşık %77) kaynak dildeki anlamından belirgin bir şekilde uzaklaşarak anlam genişlemesi, anlam daralması, anlam kayması veya değer değişimi gibi süreçlere maruz kalmıştır. Buna karşın 100 kelime ise (%23) işlevsel ya da kavramsal olarak küçük nüanslar barındırsa da Türkçedeki orijinal anlam alanını büyük ölçüde korumuştur. Sonuç olarak çalışma; iki dil arasındaki kelime aktarımının rastlantısal olmadığını, Rusçaya geçen Türkçe unsurların hedef dilin düşünce yapısı ve sosyal ihtiyaçları doğrultusunda yeniden üretilerek yerelleştiğini ve semantik düzeyde dinamik bir köprü görevi üstlendiğini ortaya koymaktadır.

Zitieren

APA

Zahmacıoğlu, Z., & Doğan, A. B. (2026). Türkçeden Rusçaya Verinti Sözcüklerde Anlam Değişimleri Üzerine İnceleme / Türkçe Verintiler Sözlüğü Örneği. BABUR Research, 5(1), 95-104. https://doi.org/10.66119/babur.1950661

Vancouver

Zahmacıoğlu Z, Doğan AB. Türkçeden Rusçaya Verinti Sözcüklerde Anlam Değişimleri Üzerine İnceleme / Türkçe Verintiler Sözlüğü Örneği. BABUR Research. 2026;5(1):95-104. doi:10.66119/babur.1950661

BibTeX
@article{Zahmacolu2026,
  author = {Zahmacıoğlu, Zeynep and Doğan, Aybüke Betül},
  title = {Türkçeden Rusçaya Verinti Sözcüklerde Anlam Değişimleri Üzerine İnceleme / Türkçe Verintiler Sözlüğü Örneği},
  journal = {BABUR Research},
  year = {2026},
  volume = {5},
  number = {1},
  pages = {95--104},
  doi = {10.66119/babur.1950661}
}
Kostenlos starten →