İRAN'DAKİ ÇAĞDAŞ TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KİTAPLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME
Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi · 09.06.2026 · 11 (1) · 247-265
DOI: 10.32321/cutad.1951745 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 09.06.2026. Verfasst von Mehmet Rıza Heyet. Die Arbeit nennt 19 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İran’da son yüz yıl içinde Azerbaycan Türkçesi üzerine kaleme alınmış önemli dil bilgisi kitaplarının kronolojik bir çerçevede incelenmesi; söz konusu eserlerin içerik, yöntem, terminoloji, alfabe tercihleri ve dil adlandırması bakımından değerlendirilmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada, Pehlevi dönemindeki yasak ve kısıtlamalara rağmen gizli ya da sınırlı imkânlarla yayımlanan ilk gramer kitaplarından başlanarak, Ferzane ve Zehtabi gibi isimlerin daha sistemli ve bilimsel yaklaşımlarına; pedagojik amaçlı ders kitaplarından matematiksel yöntem denemelerine kadar uzanan geniş bir literatür ortaya konmuştur. Bunlar ortaya konurken de dil adlandırması konusundaki karmaşa, yazım sistemleri arasındaki farklılıklar ve Kuzey Azerbaycan merkezli standart dil anlayışının etkisi gibi temel meselelere değinilmiştir.Çalışmadan elde edilen bulgular, İran sahasındaki dil bilgisi yazımının Türkçe eğitiminin fiilen yasaklandığı bir ortamda kültürel varlığı koruma ve millî kimliği sürdürme çabasının da bir parçası olduğunu ortaya koymaktadır. Yapılan tetkik ve analizlerle de incelenmeye esas alınan eserlerin olumlu ve olumsuz yönleri, benzerlik ve farklılıkları, amaç, görev ve katkıları belirlenmeye çalışılmıştır.
Zitieren
APA
Heyet, M. R. (2026). İRAN'DAKİ ÇAĞDAŞ TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KİTAPLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 11(1), 247-265. https://doi.org/10.32321/cutad.1951745
Vancouver
Heyet MR. İRAN'DAKİ ÇAĞDAŞ TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KİTAPLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2026;11(1):247-265. doi:10.32321/cutad.1951745
BibTeX
@article{Heyet2026,
author = {Heyet, Mehmet Rıza},
title = {İRAN'DAKİ ÇAĞDAŞ TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KİTAPLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME},
journal = {Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {1},
pages = {247--265},
doi = {10.32321/cutad.1951745}
}
EUVIMED