Tamamlanamazlık Teoremleri Bağlamında Gödel’in Sayı Anlayışı
Bilim Tarihi ve Felsefesi Araştırmaları Dergisi · 15.07.2026 · (4) · 1-29
DOI: 10.65643/bitad.4.m.0001 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bilim Tarihi ve Felsefesi Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 15.07.2026. Verfasst von Özgüç Güven.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Gödel’in birinci ve ikinci tamamlanamazlık teoremlerinin sayı kavramının epistemolojisi ve ontolojisi üzerindeki felsefî sonuçlarını incelemektedir. Temel sav, bu teoremlerin aritmetiğin tutarsızlığını değil, biçimsel dizgelerin sınırlarını gösterdiği; böylece doğruluk ile kanıtlanabilirlik arasındaki ayrımı görünür kıldığıdır. Çalışma, önce teoremlerin teknik anlamını açıklamakta, ardından bu sonuçların Hilbert programı, matematiksel gerçekçilik ve matematiksel sezgi tartışmaları bakımından ne ifade ettiğini değerlendirmektedir. Bu çerçevede, Gödel’in matematiksel nesneleri zihinden bağımsız soyut varlıklar olarak konumlandırdığı ve matematiksel bilginin yalnızca biçimsel çıkarıma indirgenemeyeceğini savunduğu gösterilmektedir. Sonuç olarak makale, tamamlanamazlık teoremlerinin yalnızca mantıksal bir sınırlılık tezi değil, sayıların ne olduğu ve nasıl bilinebileceği sorularını yeniden biçimlendiren güçlü bir çerçeve ortaya koyduğunu ileri sürmektedir.
Zitieren
APA
Güven, Ö. (2026). Tamamlanamazlık Teoremleri Bağlamında Gödel’in Sayı Anlayışı. Bilim Tarihi ve Felsefesi Araştırmaları Dergisi, 1-29. https://doi.org/10.65643/bitad.4.m.0001
Vancouver
Güven Ö. Tamamlanamazlık Teoremleri Bağlamında Gödel’in Sayı Anlayışı. Bilim Tarihi ve Felsefesi Araştırmaları Dergisi. 2026:1-29. doi:10.65643/bitad.4.m.0001
BibTeX
@article{Gven2026,
author = {Güven, Özgüç},
title = {Tamamlanamazlık Teoremleri Bağlamında Gödel’in Sayı Anlayışı},
journal = {Bilim Tarihi ve Felsefesi Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {4},
pages = {1--29},
doi = {10.65643/bitad.4.m.0001}
}
EUVIMED