Şinto-Budist Etkileşimi Bağlamında Kami-Buddha/Bodhisattva İlişkisi ve Honji Suijaku Anlayışı
Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi · 31.05.2026 · 67 (1) · 85-108
DOI: 10.33227/auifd.1722276 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von İbrahim Emre Şamlıoğlu. Die Arbeit nennt 85 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Japon dinî tarihinde Şinto-Budist etkileşimini ifade eden shinbutsu shūgō, 6. yüzyıldan itibaren Şintoizm ile Budizm’in farklı düzlemlerde iç içe geçtiği dinamik bir süreç olarak tanımlanmakta ve Orta Çağ’da honji suijaku (özlerin izleri/tezahürü) anlayışı etrafında kendine özgü bir kuramsal çerçeve kazanmaktadır. Bu çalışma, Şinto-Budist etkileşimi zemininde yerel kami inancı ile Budist kutsal varlık tasavvurları arasındaki kami-buddha/bodhisattva ilişkisinin honji suijaku anlayışı etrafında nasıl şekillendiğini ve bu anlayışın gongen düşüncesinde nasıl somut bir tezahüre kavuştuğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, kamilerin tarihsel süreç içindeki ontolojik dönüşümüne odaklanmaktadır. Bu kapsamda yabancı kami (adashikuni no kami) olarak buddhalar, shinshin ridatsu (kami bedeninden ayrılma) bağlamında kurtuluşa yönelen şuurlu varlıklar olarak kamiler, jingūjiler (Şinto-Budist tapınakları) ve goryō (öfkeli ruhlar) inancı örneğinde ortaya çıkan dharmanın koruyucuları ile nihayetinde Budist kutsal varlıkların kamiler olarak yerel tezahürleri ele alınmaktadır. İkinci bölümde ise bu dönüşümün kuramsal zemini olan honji suijaku anlayışı, felsefî arka planını oluşturan hongaku (aslî aydınlanma) ve wakō dōjin (ışığı yumuşatarak dünyayla kaynaşmak) düşünceleri ile bu anlayışın kutsal mekânlardaki somut karşılığı olan gongen (geçici tezahür) kavramı üzerinden incelenmektedir. Zaō Gongen ve Kumano Gongen başta olmak üzere seçilmiş örnekler ise honji suijaku anlayışının dinî, mekânsal ve siyasi düzlemlerdeki yansımalarını göstermek amacıyla bu çerçevede değerlendirilmektedir. Çalışmanın sonuçları, honji suijaku anlayışının kami ile buddha/bodhisattva arasındaki ilişkiyi açıklayan kuramsal bir yorum çerçevesi sunduğunu, hongaku ve wakō dōjin düşüncelerinin bu çerçevenin felsefî zeminini oluşturduğunu ve gongen düşüncesinin anlayışı kuramsal bir model olmaktan çıkarıp kutsal coğrafyada cisimleşmiş bir inanç örüntüsüne dönüştürdüğünü ortaya koymaktadır. Buradan hareketle honji suijaku anlayışı, Budist öğretinin yerel unsurlarla harmanlanarak Japonlaşmasını sağlayan ve farklı kutsal varlık tasavvurlarını bütüncül bir sistemde birleştiren temel bir mekanizma olarak değerlendirilmektedir. Bu yönüyle Japon dinî tarihinin karakterini ve Japonların kutsalı algılama biçimlerini kavramada önemli bir kavram olarak öne çıktığı sonucuna varılmaktadır.
Zitieren
APA
Şamlıoğlu, İ. E. (2026). Şinto-Budist Etkileşimi Bağlamında Kami-Buddha/Bodhisattva İlişkisi ve Honji Suijaku Anlayışı. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 67(1), 85-108. https://doi.org/10.33227/auifd.1722276
Vancouver
Şamlıoğlu İE. Şinto-Budist Etkileşimi Bağlamında Kami-Buddha/Bodhisattva İlişkisi ve Honji Suijaku Anlayışı. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2026;67(1):85-108. doi:10.33227/auifd.1722276
BibTeX
@article{amlolu2026,
author = {Şamlıoğlu, İbrahim Emre},
title = {Şinto-Budist Etkileşimi Bağlamında Kami-Buddha/Bodhisattva İlişkisi ve Honji Suijaku Anlayışı},
journal = {Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {67},
number = {1},
pages = {85--108},
doi = {10.33227/auifd.1722276}
}
EUVIMED