Sesi Duyulmayan Kaynaklar: “Münşe’ât” Mecmuaları
Nesir Edebiyat Araştırmaları Dergisi · 2025
DOI: 10.64957/nesir.1798267 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Nesir Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 2025. Verfasst von Nil Tekgül. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Osmanlı dönemi münşe’ât mecmuaları değişime odaklanan tarihçiler için uzun süre muteber bir tarihsel kaynak olarak görülmemiştir. Bu makale on dokuzuncu yüzyılda istinsah edilmiş Zübdetü’l Münşe’ât adlı eser üzerinden Osmanlı mektup yazma pratiklerini belgeleyen münşe’ât mecmualarının tarihçiler tarafından kaynak olarak kullanılabileceğini göstermeyi amaçlamaktadır. Bu eserlerin her biri şekil ve görünüşte içerik bakımından birbirlerine çok benzemekle birlikte üsluplarında yer alan sözcükler ve ibareler üretildikleri dönemin tecrübelerine, bu dönemde yaşayan bireylerin ve toplumun duygu normlarına da ışık tutacak ipuçları sunabilmektedir. Zira, yakın zamanda “duyguların tarihi” alanında yapılan araştırmalar hem duyguların zaman ve mekân içinde değiştiğini hem de duygu deneyimlerinin temel belirleyicisinin duygu normları olduğunu ileri sürmekte, bu araştırmaların bulguları bilişsel sinirbilim ve kültürel psikoloji gibi farklı bilim dalları araştırmalarıyla da desteklenmektedir. Eserde yer alan mektupların muhataplarının lakapları ile içerikleri bazında incelemesi yapılarak Osmanlı toplumsal/bireysel ilişkilerinin niteliklerine, bu niteliklerin değişimi ve dönemin toplumsal dönüşümünün mektuplara nasıl yansıdığına dair çıkarımlar yapılmaktadır. Yapılan inceleme toplumun erken modern dönemdeki “içtenlik” anlayışının on dokuzuncu yüzyıl sonlarında değişimine işaret etmektedir. Ayrıca o dönemde vuku bulan birtakım toplumsal gelişmelere, maaş ödemelerindeki gecikmelerin toplum üzerindeki sarsıcı etkilerine ve devletin bu probleme ilişkin aldığı tedbirlere, aile üyelerinin birbirlerini nasıl konumlandırdıklarına dair önemli bilgiler sunmakta, kültür tarihi için de kaynak niteliğinde kimi pratiklere ışık tutmaktadır.
Zitieren
APA
Tekgül, N. (2025). Sesi Duyulmayan Kaynaklar: “Münşe’ât” Mecmuaları. Nesir Edebiyat Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.64957/nesir.1798267
Vancouver
Tekgül N. Sesi Duyulmayan Kaynaklar: “Münşe’ât” Mecmuaları. Nesir Edebiyat Araştırmaları Dergisi. 2025. doi:10.64957/nesir.1798267
BibTeX
@article{Tekgl2025,
author = {Tekgül, Nil},
title = {Sesi Duyulmayan Kaynaklar: “Münşe’ât” Mecmuaları},
journal = {Nesir Edebiyat Araştırmaları Dergisi},
year = {2025},
doi = {10.64957/nesir.1798267}
}
EUVIMED