Üç Katmanlı Dramaturji: Organik–Anlatı–Anımsatıcı Düzeylerin Performans Analizinde Kullanımı
Mentor · 03.03.2026 · 2 (1) · 59-67
DOI: 10.64293/mentor.v2i4.57 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Mentor, online erschienen am 03.03.2026. Verfasst von Ece Özinan. Die Arbeit nennt 17 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Eugenio Barba’nın performansı organizasyon düzeyleri olarak, organik/dinamik, anlatı ve anımsatıcı dramaturji şeklinde tanımladığı üç katmanlı dramaturji yaklaşımını, performans araştırmaları için yöntemsel bir çerçeveye dönüştürmeyi amaçlar. Üç katmanlı dramaturji yaklaşımına ilişkin kavramsal bilgi sunularak performans alımlayıcısı ve icracısı için bir yol haritası oluşturmak hedeflenir. Bu yol haritası, performansın alımlayıcısı açısından performansın sağlıklı takibini sağlaması ve icracısı açısından da kişisel performans düşüncesini inşa etme yolunda aracı olması için açıklanmaktadır. Performans çalışmaları, birlikte çalışılan ekibin özerk düşüncesini, kimi zaman görünmez anlam ve bağlam içeriklerini barındırdığından dolayı dramaturji analizine ilişkin örnek bir performans incelemesi sunulmamıştır. Özetlemek gerekirse Eugenio Barba, organik dramaturjiyi seyircinin duyularını uyarmaya dönük ritim, dinamizm ve fiziksel/vokal eylem örgütlenmesi; anlatı dramaturjisini olayların iç içe geçmesiyle seyircinin anlamlara yönlendirilmesi; anımsatıcı dramaturjiyi ise her seyircide farklı yankılanan, bilinçli olarak programlanamayan samimi rezonans düzeyi olarak tanımlar. Bu modelin, Odin Teatret pratiğinde dramaturjinin montaj (eylemleri dokuma ve yön/gerilim değişimi), pre-ekspresif ilkeler ve anlamın üç düzeyi (oyuncu–yönetmen–seyirci) bağlamında nasıl genişlediği gösterilir. Üç Katmanlı Dramaturji adlı performans analizine ilişkin performans kuramcılarının paralel görüşleri de eklenerek analiz düşüncesini güçlendirmek hedeflenmiştir. Sonuç olarak makale, üç katmanlı dramaturjinin sabit bir şema değil; provada katmanları izole edip yeniden eklemleyen ve tek anlamlılık yerine ilişkisel çoğulluk üreten bir kompozisyon prosedürü olduğunu savunarak, performans analizi için örnek bir model geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Zitieren
APA
Özinan, E. (2026). Üç Katmanlı Dramaturji: Organik–Anlatı–Anımsatıcı Düzeylerin Performans Analizinde Kullanımı. Mentor, 2(1), 59-67. https://doi.org/10.64293/mentor.v2i4.57
Vancouver
Özinan E. Üç Katmanlı Dramaturji: Organik–Anlatı–Anımsatıcı Düzeylerin Performans Analizinde Kullanımı. Mentor. 2026;2(1):59-67. doi:10.64293/mentor.v2i4.57
BibTeX
@article{zinan2026,
author = {Özinan, Ece},
title = {Üç Katmanlı Dramaturji: Organik–Anlatı–Anımsatıcı Düzeylerin Performans Analizinde Kullanımı},
journal = {Mentor},
year = {2026},
volume = {2},
number = {1},
pages = {59--67},
doi = {10.64293/mentor.v2i4.57}
}
EUVIMED