Artırılmış Gerçeklikte Katmanlı 2B Hareketli Grafikler: Paralaks ve Mekânsal Anlatı Üzerine Bir İnceleme
İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi · 25.06.2026 · (29) · 68-102
DOI: 10.64802/isauicder.1931255 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Arife Şeyma Gök Çaylı und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Artırılmış gerçeklik (AG) teknolojisi, dijital içeriklerin fiziksel mekânla bütünleşmesini sağlayarak görsel anlatının yapısını köklü bir biçimde dönüştürmektedir. AG uygulamalarının büyük bölümü 3B modellemeler üzerinden geliştirilirken, 2B hareketli grafiklerin AG ortamındaki anlatı potansiyeli görece sınırlı biçimde ele alınmaktadır. Oysa 2B hareketli grafikler, katman temelli yapısı, stilize görsel dili ve hareket kullanımı sayesinde güçlü bir anlatı aracı oluşturmaktadır. Bu çalışma, 2B hareketli grafiklerde kullanılan geleneksel katman mantığının, AG’nin sunduğu fiziksel derinlik ile birleştiğinde nasıl bir mekânsal anlatı (spatial narrative) ürettiğini incelemektedir. Araştırma, nitel araştırma yöntemi çerçevesinde tasarlanmış ve örneklem seçiminde olasılık dışı örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme kullanılmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda, 2B katmanların AG ortamında mekânsal derinlik ve anlatı oluşturduğu üç farklı çalışma seçilmiştir. Örneklem seçiminde, çalışmaların AG ortamında çalışması, 2B grafik yapısına sahip olması ve farklı deneyim modellerini temsil etmesi ölçütleri dikkate alınmıştır. Örnekler katman yapısı, hareket kullanımı, paralaks etkisi, mekânsal organizasyon ve kullanıcı etkileşimi başlıkları altında görsel olarak çözümlenmiş, karşılaştırmalı analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çözümleme sonucunda, geleneksel hareketli grafik üretiminde kullanılan katmanların AG ortamında farklı derinlik düzlemlerine yerleştirilmesiyle düzlemsel kompozisyon anlayışının mekânsal bir deneyime dönüştüğü görülmüştür. Ayrıca paralaks etkisinin, 2B grafiklerin fiziksel bir mekânsal varlığa sahip olduğu algısını güçlendirdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, AG teknolojisinin yalnızca 3B modelleme temelli bir temsil ortamı olmadığını, 2B hareketli grafiklerin katmanlı yapısının güçlü bir mekânsal anlatı ve etkileşim aracı haline gelebildiğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Çaylı, A. Ş. G., & Toy, E. (2026). Artırılmış Gerçeklikte Katmanlı 2B Hareketli Grafikler: Paralaks ve Mekânsal Anlatı Üzerine Bir İnceleme. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi, 68-102. https://doi.org/10.64802/isauicder.1931255
Vancouver
Çaylı AŞG, Toy E. Artırılmış Gerçeklikte Katmanlı 2B Hareketli Grafikler: Paralaks ve Mekânsal Anlatı Üzerine Bir İnceleme. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi. 2026:68-102. doi:10.64802/isauicder.1931255
BibTeX
@article{ayl2026,
author = {Çaylı, Arife Şeyma Gök and Toy, Ertan},
title = {Artırılmış Gerçeklikte Katmanlı 2B Hareketli Grafikler: Paralaks ve Mekânsal Anlatı Üzerine Bir İnceleme},
journal = {İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {29},
pages = {68--102},
doi = {10.64802/isauicder.1931255}
}
EUVIMED