EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

LİBERALİZMİN İKİ YÜZÜ: SİYASAL ÖZGÜRLÜK, İKTİSADİ SERBESTÎ VE SOSYAL DARWİNİZM TARTIŞMASI

Beyza Yılmaz Sönmez

Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi · 2025

DOI: 10.63233/kbuiibfdergisi.1795277 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2025. Verfasst von Beyza Yılmaz Sönmez. Die Arbeit nennt 52 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, “siyasal liberalizm” ile “iktisadi liberalizmin” aynı kavramı mı ifade ettiği yoksa farklı kuramsal alanlara mı karşılık geldiği sorusunu irdelemektedir. Ayrıca, bu iki yaklaşımın hangi kurumsal koşullar altında bir arada işleyebileceğini ve bu ilişkinin Sosyal Darwinizm tartışmasıyla hangi noktalarda kesiştiğini analiz etmektedir. Çalışmanın amacı, liberalizmin iki ana damarının (hak-özgürlük eksenli siyasal liberalizm ve piyasa/rekabet eksenli iktisadi liberalizm) kavramsal ayrımlarını açıklaştırmak; tarihsel-kuramsal çizgide (klasik, sosyal/refahçı ve neoliberal yorumlar) bu iki damarın nasıl eklemlenebildiğini ortaya koymak ve hangi kurumsal düzen ve koşullarda Sosyal Darwinist sonuçlara kapı aralayabildiğini analitik olarak göstermektir. Çalışma, betimleyici-analitik bir literatür incelemesine dayanmaktadır. Locke, Smith, Mill, Hayek ve Keynes gibi temel düşünürlerin yaklaşımları; negatif/pozitif özgürlük ayrımı ile piyasa-devlet ilişkisine dair kuramsal tartışmalarla birlikte karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Çalışma, devletin rolü, hukukun üstünlüğü, piyasa rekabeti ve sosyal koruma düzenekleri gibi kurumsal ölçütler üzerinden analitik bir çerçeve geliştirmektedir. Bulgular, (i) siyasal liberalizm ile iktisadi liberalizmin eş anlamlı olmadığını; farklı özgürlük anlayışlarına ve kurumsal öncüllere dayandığını; (ii) birlikte yürüyebilirliğin koşullu olduğunu-hukuk devleti, mülkiyet güvencesi ve rekabetin yanına fırsat eşitliği, asgari sosyal koruma ve tekelleşmeyi önleyici düzenlemeler eklendiğinde gerilimlerin yönetilebilir hale geldiğini; (iii) iktisadi özgürlüğün mutlaklaştırıldığı ve sosyal/rekabetçi sınırlamaların zayıf kaldığı tasarımlarda, dezavantajlı grupların “doğal elenme” metaforlarına indirgenmesi yoluyla Sosyal Darwinist söylem ve politika örüntülerinin güçlenebildiğini göstermektedir. Sonuç olarak makale, liberalizmin iki yüzünü ayrıştıran fakat uzlaştırma imkânlarını görünür kılan bir analitik çerçeve sunmaktadır.

Zitieren

APA

Sönmez, B. Y. (2025). LİBERALİZMİN İKİ YÜZÜ: SİYASAL ÖZGÜRLÜK, İKTİSADİ SERBESTÎ VE SOSYAL DARWİNİZM TARTIŞMASI. Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.63233/kbuiibfdergisi.1795277

Vancouver

Sönmez BY. LİBERALİZMİN İKİ YÜZÜ: SİYASAL ÖZGÜRLÜK, İKTİSADİ SERBESTÎ VE SOSYAL DARWİNİZM TARTIŞMASI. Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2025. doi:10.63233/kbuiibfdergisi.1795277

BibTeX
@article{Snmez2025,
  author = {Sönmez, Beyza Yılmaz},
  title = {LİBERALİZMİN İKİ YÜZÜ: SİYASAL ÖZGÜRLÜK, İKTİSADİ SERBESTÎ VE SOSYAL DARWİNİZM TARTIŞMASI},
  journal = {Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi},
  year = {2025},
  doi = {10.63233/kbuiibfdergisi.1795277}
}
Kostenlos starten →