EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Endülüs’te Medrese Kurumunun Yaygınlaşamamasının Muhtemel Sebepleri Üzerine Genel Bir Değerlendirme

Ahmet Beken, Hasan Kayapınar

Kocatepe İslami İlimler Dergisi · 15.06.2026 · 9 (1) · 227-242

DOI: 10.52637/kiid.1855328 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Kocatepe İslami İlimler Dergisi, online erschienen am 15.06.2026. Verfasst von Ahmet Beken und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 67 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışmanın temel amacı, Endülüs’te kurulan medreselerin Doğu İslâm dünyasındaki medreselere kıyasla sayıca az olmasının muhtemel sebeplerini incelemektir. Bu çerçevede özellikle Mâlikî vakıf hukukunun medrese kurumu üzerinde etkisi olup olmadığı sorgulanmıştır. Bununla birlikte Endülüs’te medreselerin sınırlı sayıda kalmasında bu bölgeden Doğu’ya yapılan ilim yolculuklarının (rihleler), eğitim-öğretim faaliyetlerinin yürütüldüğü alternatif kurumların (mescit, cami, ribât gibi), coğrafyanın maruz kaldığı savaşlar ve iç karışıklıklar ile siyasî istikrarsızlıkların da etkili olup olmadığı değerlendirilmiştir. Tarihî verilere dayalı bir yaklaşım benimsendiğinden çalışmada belgeler ve yazılı dokümanlar üzerinden veri toplanmış; nitel araştırma yöntemi kapsamında içerik analizi uygulanmıştır. Verilerin derlenmesinde öncelikle klasik kaynaklara başvurulmuş; elde edilen bulgular farklı araştırmalarla desteklenerek yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda Endülüs’te medreselerin geç bir dönemde ortaya çıktığı ve sayıca az kaldığı bilinmekle birlikte bu durumun yalnızca Mâlikî vakıf hukukunun sınırlayıcı etkisiyle açıklanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Zira ilim yolculukları, coğrafî ve tarihî koşullar, savaşlar, iç karışıklıklar ve siyasî istikrarsızlıklar da medreselerin kurumsallaşmasını ve yaygınlaşmasını engelleyen önemli etkenler olarak öne çıkmaktadır. Bunun yanında Mâlikî mezhebinin bölgede hâkim olması nedeniyle mezhepler arası rekabetin sınırlı kalması da medrese sayısını olumsuz etkilemiş olabilir. Diğer taraftan eğitim-öğretim faaliyetinin evlerde, mekteblerde (küttâb, mekâtib), mescitlerde, camilerde ve ribât gibi mekânlarda karşılanması, medreseye duyulan kurumsal ihtiyacı azaltmış görünmektedir.

Zitieren

APA

Beken, A., & Kayapınar, H. (2026). Endülüs’te Medrese Kurumunun Yaygınlaşamamasının Muhtemel Sebepleri Üzerine Genel Bir Değerlendirme. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 9(1), 227-242. https://doi.org/10.52637/kiid.1855328

Vancouver

Beken A, Kayapınar H. Endülüs’te Medrese Kurumunun Yaygınlaşamamasının Muhtemel Sebepleri Üzerine Genel Bir Değerlendirme. Kocatepe İslami İlimler Dergisi. 2026;9(1):227-242. doi:10.52637/kiid.1855328

BibTeX
@article{Beken2026,
  author = {Beken, Ahmet and Kayapınar, Hasan},
  title = {Endülüs’te Medrese Kurumunun Yaygınlaşamamasının Muhtemel Sebepleri Üzerine Genel Bir Değerlendirme},
  journal = {Kocatepe İslami İlimler Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {9},
  number = {1},
  pages = {227--242},
  doi = {10.52637/kiid.1855328}
}
Kostenlos starten →