EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

KAZAK TÜRKÇESİ ÖZELİNDE TÜRK DİLİNDE FİİLİMSİ VE BAĞLAÇ İLİŞKİSİ: SENTAKTİK MANTIK VE CÜMLE BAĞLAMA STRATEJİLERİ

Süleyman Efendioğlu, Bayan Zhunussova

Comparative Turkish Dialects and Literatures · 11.11.2026 · (10) · 64-74

DOI: 10.62425/ctdal.2041285 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Comparative Turkish Dialects and Literatures, online erschienen am 11.11.2026. Verfasst von Süleyman Efendioğlu und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 18 Literaturangaben. Gefördert von: Atatürk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon Birimi.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Türk dilinin Kıpçak grubuna mensup Kazak Türkçesi, eklemeli (sentetik) yapısı ve söz dizimi ilkeleriyle Türkçenin sentaktik derinliğini gösteren en canlı Türk lehçelerinden birisidir. Türk dilinin tarihsel süreç içerisinde geliştirdiği cümle bağlama stratejileri çeşitli olmakla birlikte, bu sistemin temel araçları arasında şart çekimleri, fiilimsiler ve bağlaçlar öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, Kazak Türkçesi verilerinden hareketle fiilimsiler ile bağlaçların işlevsel benzerlikleri, görev ilişkileri ve sentaktik ayrışmaları incelenmektedir. Fiilimsiler, fiil niteliklerini koruyarak özne, nesne ve tümleç alabilme yetenekleri sayesinde bağımlı yan yargılar kurgulayıp girişik birleşik cümle yapıları oluştururken; bağlaçlar, Türkçede genelde eş değer ifadeler ile eş değer yargıları çeşitli anlam ilgileriyle birbirine bağlar. Bağlaçların Eski Türkçeden itibaren var olan ve tarihsel süreçte zenginleşen işlekliği ile fiilimsilerin işlek ve üretken kullanımı, Türkçenin üst düzey karmaşık cümleler üreten gelişkin ifade imkânlarına katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada, Kazak Türkçesinde fiilimsi ve bağlaç kavramları, yalnızca biçimsel kategoriler olarak değil, cümlelerin birbirine bağlanmasını sağlayan iki farklı sentaktik strateji olarak ele alınmaktadır. Fiilimsi yapılarının bir cümleyi diğerine fiil biçimi üzerinden bağımlı hâle getirmesi, bağlaçların ise çoğu durumda iki bağımsız ya da bağımsızlığa yakın cümle arasında açık bir bağlantı kurması makalenin temel hareket noktasını oluşturmaktadır.

Förderung

  • Atatürk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon Birimi

Zitieren

APA

Efendioğlu, S., & Zhunussova, B. (2026). KAZAK TÜRKÇESİ ÖZELİNDE TÜRK DİLİNDE FİİLİMSİ VE BAĞLAÇ İLİŞKİSİ: SENTAKTİK MANTIK VE CÜMLE BAĞLAMA STRATEJİLERİ. Comparative Turkish Dialects and Literatures, 64-74. https://doi.org/10.62425/ctdal.2041285

Vancouver

Efendioğlu S, Zhunussova B. KAZAK TÜRKÇESİ ÖZELİNDE TÜRK DİLİNDE FİİLİMSİ VE BAĞLAÇ İLİŞKİSİ: SENTAKTİK MANTIK VE CÜMLE BAĞLAMA STRATEJİLERİ. Comparative Turkish Dialects and Literatures. 2026:64-74. doi:10.62425/ctdal.2041285

BibTeX
@article{Efendiolu2026,
  author = {Efendioğlu, Süleyman and Zhunussova, Bayan},
  title = {KAZAK TÜRKÇESİ ÖZELİNDE TÜRK DİLİNDE FİİLİMSİ VE BAĞLAÇ İLİŞKİSİ: SENTAKTİK MANTIK VE CÜMLE BAĞLAMA STRATEJİLERİ},
  journal = {Comparative Turkish Dialects and Literatures},
  year = {2026},
  number = {10},
  pages = {64--74},
  doi = {10.62425/ctdal.2041285}
}
Kostenlos starten →