EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Türk Şiirinde Yeni Bir Ritmik Yapı: 14+6+7 Vezinli Koşases Nazım Türü

Azar Hajiyev

Comparative Turkish Dialects and Literatures · 11.05.2026 · (9) · 50-60

DOI: 10.62425/ctdal.1892563 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Comparative Turkish Dialects and Literatures, online erschienen am 11.05.2026. Verfasst von Azar Hajiyev. Die Arbeit nennt 13 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Türk şiir tarihinin, Türklerin tarihi kadar eski olduğu ve hece vezninin bu tarihin "millî" ritmik hafızasını oluşturduğu bilinen bir gerçektir. Reşit Rahmetî Arat’ın ‘’Eski Türk Şiiri’’ adlı eserinde tasnif ettiği koşuğ, ır, yır gibi ilk örneklerden günümüze kadar hece vezni, estetik bir norm olarak varlığını sürdürmüştür. Ancak, 21. yüzyılın getirdiği ontolojik kaos ve modern bireyin parçalı iç dünyası, geleneksel 7, 8 ve 11’li kalıpların sunduğu simetrik ritmin ötesinde daha dinamik ve polimetrik yapı arayışlarını zorunlu kılmıştır. Bu çalışma, bir durum tespiti yapmadan ziyâde Türk şiirine yeni bir matematiksel temellere dayalı bir nazım türü kazandırmayı amaçlamaktadır. Azerbaycan Cumhuriyeti Fikrî Mülkiyet Kurumu tarafından 15458 numaralı Sertifika ile tescîl edilen bu model; 14 heceli betimleyici bir Tez (Giriş), 6 heceli âni bir ritmik Antitez (Kırılma) ve 7 heceli kesin bir Sentez (Hüküm) dizilişine dayanmaktadır. Mevcut formların (7, 8, 11'li) tekrar eden ritmini aşmayı hedefleyen bu yeni model, 14+6+7=27 formulüyle şiire bir "kardiyogram" etkisi getirmektedir. 14 heceli geniş bir anlatımla başlayan, 6 heceli âni bir kırılmayla sarsan ve 7 heceli kesin bir hükümle son noktayı koyan "Koşases"; şairlere ve araştırmacılara monotonluktan uzak, matematiksel kesinliğe sahip yeni bir estetik alan açmaktadır. Bu makale, sadece teorik bir öneri değil Türk şiirinin geleceğine dair somut bir vizyonun beyânıdır.

Zitieren

APA

Hajiyev, A. (2026). Türk Şiirinde Yeni Bir Ritmik Yapı: 14+6+7 Vezinli Koşases Nazım Türü. Comparative Turkish Dialects and Literatures, 50-60. https://doi.org/10.62425/ctdal.1892563

Vancouver

Hajiyev A. Türk Şiirinde Yeni Bir Ritmik Yapı: 14+6+7 Vezinli Koşases Nazım Türü. Comparative Turkish Dialects and Literatures. 2026:50-60. doi:10.62425/ctdal.1892563

BibTeX
@article{Hajiyev2026,
  author = {Hajiyev, Azar},
  title = {Türk Şiirinde Yeni Bir Ritmik Yapı: 14+6+7 Vezinli Koşases Nazım Türü},
  journal = {Comparative Turkish Dialects and Literatures},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {50--60},
  doi = {10.62425/ctdal.1892563}
}
Kostenlos starten →