Millî Mücadele Yıllarında Dersim’de Genel Seçimler (1919-1920)
Atatürk Dergisi · 2026
DOI: 10.62425/atauniad.1999946 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Atatürk Dergisi, 2026. Verfasst von Ersoy Zengin. Die Arbeit nennt 36 Literaturangaben. Gefördert von: Munzur Üniversitesi BAP Birimi.
Abstract (Originalsprache)
Mondros Mütarekesi sonrasında ortaya çıkan otorite boşluğu, merkezi yönetimin etkisinin zaten sınırlı olduğu Dersim’de siyasal rekabeti artırmıştır. Bu mücadele, Hasan Hayri Bey ile Lütfi Fikri Bey arasında yaşanmış; Dersim aşiretleri de iki farklı blok halinde saf tutmuştur. Karaballı, Ferhat ve Abbas Uşağı aşiretleri Hasan Hayri Bey’i desteklerken, Koç, Şam, Resik ve bazı Ovacık aşiretleri Lütfi Fikri Bey’in yanında yer almıştır. Erken dönem Türk demokrasisinin yerel bir örneği niteliğindeki bu süreçte aşiretlerin tutumları, ideolojik bağlılıktan çok pragmatik çıkarlara dayanmıştır. Hasan Hayri Bey’i destekleyen aşiretler önce Osmanlı Hükûmeti’ne bağlılıklarını bildirirken, daha sonra Paris Barış Konferansı’nda Şerif Paşa’nın müstakil Kürdistan girişimini desteklemişlerdir. 1919 seçimlerinde Dersim mebusu seçilen Hasan Hayri Bey, İstanbul’un işgalinden sonra Büyük Millet Meclisi’ne katılmış; 1920 seçimleriyle Hasan Hayri Bey’e ilaveten beş mebus daha Dersim’i temsilen Mecliste yer almıştır. Süreç boyunca aşiretlerin siyasal tercihleri, değişen askerî ve siyasi şartlara göre yeniden şekillenmiş; temel hedefleri merkezi otoriteye kendi özerk statülerini kabul ettirmek ve yerel güç dengelerini korumak olmuştur. Bu durum, aşiret siyasetinin belirleyici niteliğini açıkça göstermiştir.
Förderung
- Munzur Üniversitesi BAP Birimi
Zitieren
APA
Zengin, E. (2026). Millî Mücadele Yıllarında Dersim’de Genel Seçimler (1919-1920). Atatürk Dergisi. https://doi.org/10.62425/atauniad.1999946
Vancouver
Zengin E. Millî Mücadele Yıllarında Dersim’de Genel Seçimler (1919-1920). Atatürk Dergisi. 2026. doi:10.62425/atauniad.1999946
BibTeX
@article{Zengin2026,
author = {Zengin, Ersoy},
title = {Millî Mücadele Yıllarında Dersim’de Genel Seçimler (1919-1920)},
journal = {Atatürk Dergisi},
year = {2026},
doi = {10.62425/atauniad.1999946}
}
EUVIMED