EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

DEDE KORKUT’UN GÜNBED NÜSHASINDAKİ DEYİMLERE GENEL BİR BAKIŞ

Hami Akman

Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi · 2024

DOI: 10.62356/cihansumul.1539079 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 2024. Verfasst von Hami Akman. Die Arbeit nennt 16 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Türk edebiyatında 2019 yılına kadar Dede Korkut hikâyelerinin bilinen iki nüshası vardı. Bunlardan birisi Almanya’nın Dresden şehrinde bulunan ve asıl ismiyle Kitâb-ı Dedem Korkut alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân olan nüshadır. Bu nüsha bir giriş ve 12 hikâyeden oluşmaktadır ve genel itibarıyla harekesizdir. İkinci nüsha Vatikan’da bulunan ve şu an Vatikan Kütüphanesi’nde bulunan nüshadır. Vatikan nüshası 6 hikâyeden oluşmakla beraber bir tanesi eksiktir. Bu nüsha Dresden’dekine göre oldukça kusurludur. Harekelidir, ancak harekelerin konduğu yerlerde de birçok hata yapılmıştır. Bu iki nüshaya, yukarıda ifade edildiği üzere, 2019 yılında tanıtımı yapılan ve genel olarak Günbed/Günbet nüshası olarak bilinen nüsha da katılmıştır. Günbed nüshasının Azerbaycan Türkçesine ait olduğu ve 17-18. yüzyıllarda yazıldığı düşünülmektedir. Bu nüsha üzerinde bulunuşundan itibaren birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada da söz konusu eserde yer alan deyimler öge bakımından sıralanışı esas alınarak incelenmiştir. Eserde toplam 145 deyim tespit edilmiştir. Bu deyimlerden tek ögeden oluşanların sayısı 138, birden fazla ögeden oluşanların sayısı ise 7’dir. Tek ögeden oluşan bu 138 deyimden, 83 adet kullanımı bulunan nesne + fiil ile 25 adet kullanıma sahip yer tamlayıcısı + fiil şeklinde kurulanlar sayısal fazlalıklarıyla dikkat çekicidir. Bunlardan isim ögesi organ isimlerinden oluşanların sayısı 29’dur. İsim unsuru iki ögeden oluşan deyimlerin sayısı ise 7’dir. Çalışmada deyimlerin anlamı, örneği ve günümüz Türkiye Türkçesine aktarımı ile ifade ettiği kavram tablo üzerinde verilmiştir. Ayrıca bunların Türkçe mi yabancı bir kelimeden mi oluştuğuna da değinilmiştir. Deyimlerin ifade ettikleri kavramlar, eserin içeriğiyle alakalı olarak genelde kahramanlık ve savaşla ilgilidir.

Zitieren

APA

Akman, H. (2024). DEDE KORKUT’UN GÜNBED NÜSHASINDAKİ DEYİMLERE GENEL BİR BAKIŞ. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.62356/cihansumul.1539079

Vancouver

Akman H. DEDE KORKUT’UN GÜNBED NÜSHASINDAKİ DEYİMLERE GENEL BİR BAKIŞ. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024. doi:10.62356/cihansumul.1539079

BibTeX
@article{Akman2024,
  author = {Akman, Hami},
  title = {DEDE KORKUT’UN GÜNBED NÜSHASINDAKİ DEYİMLERE GENEL BİR BAKIŞ},
  journal = {Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi},
  year = {2024},
  doi = {10.62356/cihansumul.1539079}
}
Kostenlos starten →