EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Güneydoğu Anadolu Ahşap Minber Sanatından Bir Örnek: Siverek Gülabibey Camii Minberi

Mustafa Yıldırım

Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi · 29.06.2026 · (11) · 80-96

DOI: 10.62068/visbid.1940374 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Mustafa Yıldırım. Die Arbeit nennt 17 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Şanlıurfa'nın Siverek ilçesi, tarih boyunca önemli kültür merkezlerinden biri olması nedeniyle farklı dönemlerin izlerini taşıyan zengin bir mimari mirasa sahiptir. Bu miras içinde yer alan dini yapılar, ahşap işçiliğinde öne çıkan nitelikli uygulamalarıyla dikkat çekmektedir. Araştırma, sanat tarihi disiplini çerçevesinde eseri kültürel, tarihsel ve sanatsal bağlamı içinde yorumlayan bir yöntemle gerçekleştirilmiştir. Veriler alan araştırması, yerinde gözlem, fotoğraflama, ölçüm ve çizim yoluyla toplanmış, elde edilen bulgular biçimsel ve karşılaştırmalı analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında Gülabibey Camii'ne ait ahşap minber; malzeme özellikleri, yapım teknikleri ve süsleme anlayışı bakımından incelenmiştir. Minber üzerinde iki farklı tarihe ait kitabe tespit edilmiştir. Giriş tacı üzerinde H. 1060/M. 1649–50, alınlıkta ise H. 1281/M. 1864–65 tarihleri okunmaktadır. Eyvanın H. 1121/M. 1709 yılında tamamlandığına dair kitabe bilgisiyle birlikte değerlendirildiğinde H. 1060 tarihi, minberin daha önceki bir yapıya ait olduğunu ve camiye sonradan nakledilmiş olabileceğini düşündürmektedir. H. 1281 tarihi ise minberin Gülabibey Camii'ne nakledildiği dönemle ilişkilendirilebilir. Minber, geleneksel külah, köşk, korkuluk, aynalık ve giriş kurgusuna uygun olarak üretilmiştir. Süsleme programı kündekâri, ajur ve oyma tekniklerine dayanmaktadır. Korkuluklarda geometrik kompozisyonlar yer alırken yan aynalıklarda ve köşk altı panosunda palmet, penç, rumi ve gonca motiflerinden oluşan natüralist bitkisel kompozisyonlar belirleyici konumdadır. Kapı alınlığında sülüs hattıyla işlenmiş Kelime-i Şehadet metni, giriş tacında ise celî sülüs hattıyla yazılmış Hz. Muhammed'in (s.a.v.) ismini içeren müsenna kompozisyon görülmektedir. Güneydoğu Anadolu'da bu döneme tarihlenen ahşap minber örneklerinin literatürde yeterince ele alınmamış olması, eseri bölgesel ahşap sanatı tarihi açısından özgün ve araştırmaya değer bir belge niteliğine taşımaktadır. Bu araştırma, Gülabibey Camii minberini teknik ve üslupsal açıdan değerlendirerek bölgede kendine özgü bir sanat anlayışını somut bir örnek üzerinden ortaya koymayı hedeflemektedir. Elde edilen bulgular, Siverek ahşap işçiliğinin bölge sanat tarihi içindeki yerini netleştirmekte ve kültürel mirasın belgelenmesine katkı sağlayan bilimsel bir zemin sunmaktadır.

Zitieren

APA

Yıldırım, M. (2026). Güneydoğu Anadolu Ahşap Minber Sanatından Bir Örnek: Siverek Gülabibey Camii Minberi. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi, 80-96. https://doi.org/10.62068/visbid.1940374

Vancouver

Yıldırım M. Güneydoğu Anadolu Ahşap Minber Sanatından Bir Örnek: Siverek Gülabibey Camii Minberi. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2026:80-96. doi:10.62068/visbid.1940374

BibTeX
@article{Yldrm2026,
  author = {Yıldırım, Mustafa},
  title = {Güneydoğu Anadolu Ahşap Minber Sanatından Bir Örnek: Siverek Gülabibey Camii Minberi},
  journal = {Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi},
  year = {2026},
  number = {11},
  pages = {80--96},
  doi = {10.62068/visbid.1940374}
}
Kostenlos starten →